20 august 2026, Flor Linckens
Denmark en Lucia Mrakovcic in Coppejans Gallery
Coppejans Gallery in Antwerpen presenteert tot en met 6 september de tentoonstelling ‘Mind Trap’, een duopresentatie met werk van Denmark en Lucia Mrakovcic. Twee praktijken die op het eerste oog misschien weinig met elkaar gemeen lijken te hebben: Denmark werkt al meer dan vijftig jaar met boeken, kranten en tijdschriften, terwijl Mrakovcic vertrekt vanuit de kleinste en meest alledaagse resten in haar directe omgeving. Toch lijken beide kunstenaars zich ook bezig te houden met een gelijksoortige vraag: wat zeggen de dingen die we verzamelen, bewaren of achterlaten over wie we zijn? En wat bewaren deze kunstenaars van zichzelf in hun werk?
Het werk van Denmark ontstaat vanuit een ervaring die vandaag misschien nog herkenbaarder is dan toen hij zijn praktijk begin jaren zeventig ontwikkelde: het gevoel overspoeld te worden door informatie en de onmogelijkheid om alle informatie die ons omringt daadwerkelijk te verwerken. De Belgische kunstenaar staat bekend om de rebelse manieren waarop hij informatie ‘archiveert’. Denmark, een pseudoniem van Marc Robbroeckx, werd in 1950 geboren in Wilrijk en studeerde kunstgeschiedenis en archeologie aan de Universiteit Gent. Na het afronden van zijn studie in 1972 voelt hij zich enigszins overweldigd als hij kijkt naar de enorme hoeveelheid aan informatie die zich heeft opgestapeld in zijn huis. Aan de ene kant voelt hij een bepaalde machteloosheid omdat hij denkt dat de overvloed aan informatie hem eerder tegenhoudt dan helpt. Tegelijkertijd voelt hij dat zijn eigen denken nooit het tempo zal kunnen bijhouden van een cumulatief groeiende en onbeheersbare hoeveelheid aan meningen, theorieën, ideologieën en feiten. Hij besluit zichzelf om te dopen tot ‘kunstenaar-archivaris’.
Het vormt het startpunt voor een langdurig project waarin Denmark begint met het vernietigen, reconstrueren en transformeren van publicaties. Zij krijgen een tweede leven maar worden in feite ontdaan van hun primaire functie: het dragen van kennis. Denmark snijdt boeken en kranten horizontaal uit, verbrandt en bevriest publicaties, verpulvert kranten of stopt deze in glazen potten. Hij vouwt bladzijden uit tijdschriften met koperdraad, maakt sculpturen van uitgesneden boeken die geperst worden tussen twee klemmen en lijmt Mao Bijbels tussen houten latten. Voor een werk uit zijn reeks ‘Dood Archief’ maakte hij gebruik van alle proefwerken die een jaar worden gemaakt op een enkele middelbare school. Denmark onderzoekt op deze manier hoe kennis wordt geproduceerd, verspreid en opgeslagen.
In de tentoonstelling in Coppejans Gallery zien we een aantal papieren ballen op de grond liggen. Voor ‘L’essentiel’ gebruikte Denmark negentig kunsttijdschriften die hij vouwde en samenbond met inoxdraad tot compacte bolvormige sculpturen. De pagina's zijn aanwezig, maar hun inhoud is niet langer toegankelijk. Tegelijkertijd heeft het werk ook iets autobiografisch: die kunsttijdschriften zijn immers een weerspiegeling van de wereld waarin de kunstenaar zich al decennialang beweegt. Dat wordt nog explicieter in het werk ‘Zelfportret II’. Daarvoor maakte Denmark een afgietsel van zijn eigen achterhoofd, dat hij vervolgens vult met gevouwen pagina's uit twee recente kunsttijdschriften. Onder een glazen stolp wordt zijn hoofd hier gereduceerd tot een fysieke opslagplaats voor beelden en informatie, en zo voelt het soms ook. Dit zelfportret laat vooral zien waar zijn denken mee is gevuld.
In onze huidige digitale wereld, waarin de informatievoorziening is geëxplodeerd en fake nieuws een hardnekkige parasiet vormt, zijn de vragen die Denmark stelt alleen maar relevanter geworden. Daarnaast gebruikt de kunstenaar zijn werk ook om kritische vragen te stellen over onze verkwistende en op consumptie gerichte cultuur. En dat is waar zijn werk goed past bij het werk van de tweede kunstenaar in deze expositie. Waar Denmark al meer dan vijftig jaar werkt met boeken, kranten en tijdschriften, richt Mrakovcic haar aandacht op stof, draadjes, haren, papiersnippers en andere resten die doorgaans verdwijnen zodra we de bezem erdoor halen. Beide kunstenaars verzamelen, bewaren en transformeren, maar doen dat vanuit een andere artistieke gevoeligheid.
Lucia Mrakovcic werd in 1982 geboren in Antwerpen. Ze studeerde beeldhouwkunst aan de Koninklijke Academie van Antwerpen, waar ze tegenwoordig ook doceert. Het werk dat Mrakovcic nu toont in Coppejans Gallery is geen zelfportret, maar wel een een indirect portret van haar aanwezigheid, haar dagelijkse handelingen en haar atelierpraktijk. Gedurende ongeveer twee jaar naait ze alles vast wat in de voorgaande jaren op de vloer van haar atelier terechtkwam en daar bleef liggen: draadjes, haren, papiersnippers, stofdeeltjes en andere schijnbaar betekenisloze resten, als een archief van aandacht, een portret van wat ze als belangrijk beschouwt. Met een doorlopende draad verbindt ze deze elementen tot een uitgestrekt netwerk. Het resulterende werk oogt als een monumentaal en abstract landschap, van dichtbij wordt het een gedetailleerd universum van kleine sporen en toevalligheden.
Die belangstelling voor het kwetsbare en onopvallende loopt eigenlijk als een rode draad door Mrakovcics multidisciplinaire praktijk. Waar veel van wat ons omringt wordt geproduceerd om kort daarna weer te verdwijnen, richt zij haar blik juist op dat wat meestal onzichtbaar blijft of wordt weggegooid. Ze hoopt ons daarmee langer, en met meer liefde, stil te laten staan bij het ogenschijnlijk onbeduidende, en ons te laten voelen hoeveel verhalen er verborgen kunnen zitten in de kleinste details. Tegelijkertijd confronteert ze ons met de manieren waarop we produceren, consumeren en waarderen. In de context van Kunstenfestival Aerdenburg zei de kunstenaar: “Mijn hoop voor de toekomst is dat we af en toe wat meer kunnen stilstaan en wat meer tijd hebben om de kleine, fragiele dingen en het fragiele van het leven te aanschouwen en te omarmen, en connectie te vinden met heel de wereld, niet alleen met de natuur, maar ook met de mensen en alles wat bestaat.”
Samen laten Denmark en Mrakovcic zien dat je als mens niet alleen bestaat uit herinneringen en gedachten, maar ook uit alles wat je leest, bewaart, aanraakt en achterlaat. Denmark richt zijn blik op de eindeloze stroom van beelden en informatie die zich om ons heen ophoopt, terwijl Mrakovcic aandacht vraagt voor datgene wat daarin verloren dreigt te gaan. Samen laten zij zien dat archiveren niet alleen gaat over bewaren, maar ook over kiezen waar we onze aandacht aan schenken.
