Johannes Schwartz 1970

Lives in Amsterdam, NL. Works in Amsterdam, NL.
Represented by:

Annet Gelink Gallery

According to Schwartz photography offers the possibility to capture the 'künstliche' inherent in reality; "Everything is 'kunstlich,' a form of design." His photographs lead the spectator along the formal asxpects of the every-day. In this sense, Schwartz is a traditional photographer: he photographs what he finds around him. He does not stage the scene beforehand or manipulate his images afterwards. His choice of subjects place him firmly within the present; he constantly investigates whether the division between the real and chimerical, the original and the copy, can remain unabbreviated.

Artworks
Media
Highlights
Recommendations
Collections
Shows
Market position
CV

Media

On The Move - Johannes Schwartz (2014)

About

Kleurentoverdoos
Magie en een lesje kleurenleer. Dat levert de digitale stencilmachine Riso. Fotograaf Johannes Schwartz gebruikte het eigenzinnige apparaat voor zijn fotoboek Tiergarten. Voor de kleurengeweldenaar die hij is, ziet de Risograaf er verdraaid grijs uit. We hebben het Charles Nypels Lab, de drukwerkplaats van de Jan van Eyck Academie in Maastricht, al drie keer doorkruist. We hebben stilgestaan bij de grote zeefdruktafel, de lino- en houtsnede-apparatuur, de indrukwekkende snijmachine. Maar pas wanneer fotograaf Johannes Schwartz (44) op een onopvallend en oerdegelijk uitziend kopieerapparaat af loopt en de mouwen van zijn felgele trui opstroopt, begint het te dagen. Dat is helemaal geen kopieerapparaat. Het is de MZ1070 A3 Duplicator, in de volksmond de Riso genoemd. Wie deze digitale stencilmachine op de juiste manier weet te bespelen, is verzekerd van magie. Plus een lesje kleurenleer. Inmiddels is Schwartz een ingewijde. Nadat hij een maand huiskunstenaar van de Jan van Eyck Academie is geweest en volop met de Riso heeft kunnen experimenteren, weet hij min of meer wat hij van het apparaat kan verwachten. Min of meer: de Riso is een grillig dier. De fotograaf schudt de inktdrums even voordat hij er twee tegelijk in de buik van het apparaat schuift. Op een grote tafel en in een speciaal droogrek liggen de losse A3-vellen van zijn nieuwe boek. Voor Tiergarten reisde Schwartz naar de dierentuin van Moskou om daar het eten van de beesten te fotograferen. Hij concentreerde zich op 'het spanningsveld tussen zorg en angst'; hoewel we een gekooide leeuw altijd nog graag grote brokken rauw vlees te lijf zien gaan en hem een 'wild' leven gunnen, proberen we het beest tegelijkertijd in toom te houden uit angst dat hij dwars door het glas heen breekt. In de afgemeten porties zo 'natuurlijk' mogelijk dierentuinvoedsel ziet Schwartz die dubbelheid terug. In de eigenzinnige Riso vond hij de perfecte partner. Gouden eitjes 'Zeg Jo', zegt Johannes Schwartz, 'die eitjes, wat denk jij: geel of goud?' Jo Frenken (61), hoofd van het Charles Nypels Lab, buigt zich met een loep over een afdruk van een pagina met daarop een ingezoomd fotostilleven van een papieren zak en een aantal witte eieren, voer voor knaagdieren. De foto is één keer door de Duplicator gegaan en werd daarbinnen opgebouwd uit duizenden stipjes fluor en donkerblauw. Maar dat is niet genoeg. Alle foto's in Tiergarten worden samengesteld uit drie kleuren. Met drie kleuren kun je veel combinaties maken, ook zwart. De pagina moet dus een tweede keer door de machine heen - alleen: welke kleur maakt de foto af? 'Geel wordt warm, goud wordt koud', zegt Frenken. Die derde kleurtoevoeging kan de foto maken of breken. Bovendien kan het rommelen in de buik van het beest. Riso-inkt, op basis van soja, is doorgaans vetter dan inkt in een inktjet printer, waardoor de verschillende lagen kunnen gaan 'glijden' en de foto verzuipt in duisternis. Het kan ook gebeuren dat de rasters niet goed sluiten, zodat er ineens een onverwacht kleureffect ontstaat. En het papier kan tijdens het printen verschuiven, waardoor de kleuren niet over elkaar, maar deels naast elkaar worden geprint. Ja zeg. Waarom zou je überhaupt een fotoboek maken met de Riso? Voor Johannes Schwartz is het zonneklaar. Tiergarten zat al een tijdlang in zijn hoofd, maar hij worstelde met de vorm. Foto's van dierenvoedsel in de stijl die hij normaal gesproken hanteert - helder, objectief en een beetje streng - zag hij niet zitten. 'Te veel werkelijkheid', zegt hij. Hij wilde dat dierenvoedsel juist zo presenteren dat niet meteen duidelijk is wat het is, in overeenstemming met de ambigue inhoud ervan. 'Ik zocht een bepaalde openheid van interpretatie.' Hij liet de Riso oranje, roze en bruine marmergroeven printen, terwijl het in werkelijkheid gedetailleerde opnamen van vlees zijn. Een verzameling broodballetjes voor zieke vogels werd een soort buitenaards landschap. Schwartz maakte tomaten extra oranje, een schijfje citroen met insecten erop ('pure kitsch natuurlijk') lichtgevend geel. De beperkingen van de machine nam hij voor lief. Dat een foto van vissen, gedrukt in blauw, rood en goud, ineens roze vlekken kreeg omdat de rasters van de Riso niet goed sloten - hij is er zelfs blij mee. Een 'volgelopen' beeld vanwege glijdende inktvlakken mocht gewoon blijven. Werken met de stencilmachine is 'één groot experiment' gebleken. 'Ik heb me steeds afgevraagd: hoe veel of hoe weinig heb je nodig om iets als beeld te laten bestaan? Dat is het grote voordeel van de Risograph in dit project: ik kon een heel nieuw palet aan kleuren en mogelijkheden verzinnen binnen de beperkingen van het apparaat.' Het was vrijheid en veiligheid tegelijk. Het wordt goud. Schwartz schuift de inktdrum in de houder en even later rollen de eieren er aan de andere kant uit. Ze zijn inderdaad oneindig bleek en koel, als kale dode dieren in een slachthuis. Hij grijnst. 'Het is net een kleurenlotto.'
avatar image
de Volkskrant

CV

Johannes Schwartz 1970 Born in München, Germany Lives and works in Amsterdam, Netherlands Education 1995 Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam, NL Solo exhibitions 2017 Walls, Leporello, Rome, IT 2017 Blue, turning grey over you, Annet Gelink Gallery, Amsterdam, NL 2015 Cuckoo, Annet Gelink Gallery, Amsterdam, NL 2014 Tiergarten, San Serriffe, Amsterdam, NL 2014 Schnitt, JVE, Maastricht, NL 2012 Unter den Baum, ICM, Haarlem, NL 2011 Fireplaces, Van Zoetendaal, Amsterdam, NL 2010 Passion, Cobra Museum, Amstelveen, NL 2009 High Land, with Experimental Jetset, By the way projects, Amsterdam, NL 2008 Maanlaan/Uit het archief van Lily B., with Ilse van Rijn, Bewaerschole, Burgh-Haamstede, NL 2007 Winkels, Van Zoetendaal, Amsterdam, NL Stair/Stare, with Herman Verkerk and Experimental Jetset, Marres, Maastricht, NL Johannes Schwartz, Cobra Museum of Modern Art, Amstelveen, NL 2006 Fire!, Galerie Ulrich Fiedler, Köln, DE 2005 Principle Junk, with Herman Verkerk, PAKT, Amsterdam, NL 2004 Boys ‘97, with Herman Verkerk, Foam, Amsterdam, NL Cool Blue Reason, PAKT, Amsterdam, NL 2003 De Balie, Amsterdam, NL Shadow Stabbing, Annet Gelink Galerie, Amsterdam, NL 2002 Colette, Paris, FR Förderkoje, Art Cologne, Köln, DE 2001 Interieurs, Amsterdams Centrum voor Fotografie, Amsterdam, NL Nicht lieferbar, Galerie Ulrich Fiedler, Köln, DE 2000 Bullet, Brussel, BE Annet Gelink Galerie, The Bakery, Amsterdam NL Group exhibitions (selection) 2017 Polyphonia, Goetheinstituut Sofia, BG 2017 Designing the Surface, NI, Rotterdam, NL 2017 Athens Photobookfestival, Athens, GR 2017 Architecture of appropriation, NI, Rotterdam,NL 2016 Space embodied, NI, Rotterdam, NL 2016 Schoner Woehnen, Interieur Bienale Kortrijk, BE 2016 Theatre Dreams of a Beautiful Afternoon – Part 2 by Annet Gelink Gallery, at Manifesta Foundation offices, Amsterdam, NL 2015 NationalMuseum Berlin, Berlin, DE 2015 Arcadia, Kunstvereiniging Diepenheim, NL 2015 Ghost Dwellings, Amsterdam, NL 2015 Boeren, Fotomuseum Den Haag, NL 2014 On the move, Gemeentelijke Kunstaankopen Fotografie, Stedelijk Museum, Amsterdam, NL 2014 Open: A Bakema Celebration, Nederlands Paviljoen, Biennale di Venezia, IT 2013 Unseen, special presentation at van Zoetendaal, Amsterdam, NL 2013 Still/Life, MAMM, Moscow, RU 2013 books&Foam, Foam, Amsterdam, NL 2012 Martin Visser, Bonnefantenmuseum, Maastricht, NL 2011 Temporary Stedelijk 2, Stedelijk Museum Amsterdam, NL Nederlands Paviljoen, Biennale di Venezia, IT Still/Life, Foam, Amsterdam, NL Rechte stoelen, rechtschapen burgers, Gemeentemuseum Den Haag, NL 2010 Teaching Photography, Museum Folkwang Essen, DE 2009 Rietveld Arsenale, Arsenale Novissimo, Venetie, IT 2008 Best Verzorgde Boeken/Best Book Designs 2007, Stedelijk Museum, Amsterdam, NL Changing Ideals, Nai Maastricht, Maastricht, NL 2006 Netherlands Now, Maison Européenne de la Photographie, Paris, FR Everyday is not like everyday, Foam, Amsterdam, NL 2005 Domestic Circle, Erasmushuis, Jakarta, IN Marks of Honour, Van Zoetendaal/Schaden, Foam, Amsterdam, NL Aanwinsten, Fotomuseum, Den Haag, NL 2004 Gemengd Bedrijf, Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, NL I Amsterdam, Foam, Amsterdam, NL Schöner Wohnen, Be-Part, Waregem, BE 2003 Met het oog op een ander, Melkweg, Amsterdam, NL Urban Dramas, De Singel, Antwerpen, BE Noorderlicht, CBK, Groningen, NL Nu: Pastoe 90 jaar, Centraal Museum, Utrecht, NL Link, Gemeentelijke Kunstaankopen Fotografie, Stedelijk Museum, Amsterdam, NL 2002 Glitch, Waregem, NL Konstruktion/Illusion, C/O Galerie, Berlin, DE Esther Kroon Award, Van Zoetendaal Galerie, Amsterdam, NL Hans Aarsman, Arno Nollen, Johannes Schwartz, curated by Rineke Dijkstra, Galerie Jan Mot, Brussels, BE Fotografen in Nederland. Een anthologie 1852-2002, Fotomuseum, Den Haag, NL 2001 Mooie foto’s, Aschenbach & Hofland, Amsterdam, NL 2000 Festival de la Mode, Hyères, FR 1999 L’Oeuil du Nord, Institut Néerlandais, Paris, FR 1998 Cut and Paste, Galerie Ulrich Fiedler, Köln, DE HIGH SERIES with Experimental Jetset 2017 High Variety 2017 High Skies 2015 High School 2015 High % 2014 High Signs 2014 High Numbers 2013 High Foam 2012 High Risk 2011 High Value 2010 High Reflex 2009 High Land 2008 High Ideals 2007 High Resolution 2005 High Bold High Rise, Down Fall 2004 High Nature 2003 High Noon Publications (selection) 2002 Fotografen in Nederland. Een anthologie 1852-2002 2003 Link, Gemeentelijke Kunstaankopen Fotografie, Stedelijk Museum Amsterdam 2004 Schöner Wohnen 2007 Dutch Eyes, Nieuwe geschiedenis van de fotografie in Nederland Das Prinzip, published by Van Zoetendaal, Amsterdam 2008 Archivo 2017 Groene Amsterdamer Side activities 2001 - 2002 Teacher Photography Department, Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht 2002 - present Teacher Photography Department, Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam 2004-2008 Commissielid Fonds Bkvb 2004 - 2011 Head of Photography Department, Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam 2011 - 2015 Guest Tutor, De Ateliers, Amsterdam Awards / Grants 2007 Cobra Kunstprijs, Amstelveen 2004 Gerrit Rietveld Academie (commission), Amsterdams Fonds voor de Kunst 2004 Het Jaar van de Boerderij (commission), SKOR 2002 Startstipendia, Fonds BKVB, Amsterdam 1998 Esther Kroon Award Collections Stedelijk Museum, Amsterdam Fotomuseum, Den Haag ABN AMRO Collectie, Amsterdam Van Gogh Museum, Amsterdam Randstad Collectie, Amsterdam Deutsche Ausgleichsbank, Bonn Sammlung Künne, Hannover FRAC, Bretagne Van den Broek Foundation Akzo Nobel Caldic Collectie