14 august 2026, Flor Linckens
Woody van Amen in Kunsthal Rotterdam: nieuwsgierigheid als materiaal
Op 26 augustus wordt één van Nederlands meest iconische kunstenaars negentig jaar oud. Om dat te vieren presenteert Kunsthal Rotterdam tot en met 4 oktober de tentoonstelling ‘Woody van Amen. The Best of’. Het is misschien verleidelijk om deze kunstenaar te beschrijven als de vader van de Nederlandse popart, maar deze overzichtstentoonstelling laat goed zien dat die kwalificatie eigenlijk tekortschiet. Hoewel de twee jaar die Van Amen begin jaren zestig in New York doorbracht een grote invloed zouden hebben op zijn werk, liet hij zich nooit zomaar vastpinnen op één stijl, beweging of categorie.
Wat zijn oeuvre misschien nog het beste typeert is een een onverzadigbare nieuwsgierigheid naar de wereld om hem heen. Terug in Nederland ontwikkelde hij zijn eigen beeldtaal en experimenteerde hij met verschillende technieken, materialen en ideeën. De kunstenaar probeert de kijker vaak een beetje uit balans te brengen om hen daarmee na te laten denken over vastgeroeste opvattingen over kunst en de maatschappij. Hij leent daarvoor veelvuldig elementen en symbolen uit onze beeldcultuur, spiritualiteit en technologie. Denk aan flipperkasten, mannequins, bolhoeden, typemachines, reclame-uitingen, telefoons, neonlampen, afslankapparaten en koelelementen, maar ook logo’s en religieuze en politieke symbolen. Hij lijkt daarbij vooral geïnteresseerd in de manieren waarop beelden betekenis krijgen en voegt daar vervolgens een flinke dosis humor aan toe.
De tentoonstelling in Kunsthal Rotterdam volgt zijn ontwikkeling vanaf de jaren zestig. Daarin komt goed naar voren hoe breed zijn praktijk is: je ziet hier alles van popartschilderijen, assemblages van gevonden voorwerpen, (vibrerende) sculpturen en ijsmachines tot werken waarin symboliek een grotere rol speelt.
Twee motieven komen daarbij geregeld terug: de Matterhorn, de beroemde bergtop op de Zwitsers-Italiaanse grens die ook vereeuwigd werd op de Tobleronereep, en de zogenaamde taxat, een driedimensionaal, gestapeld dubbel kruis. Van Amen kwam die geometrische vorm voor het eerst tegen op de bekleding van een taxi in Singapore, vandaar de naam, en bleef de vorm decennialang onderzoeken in schilderijen, tekeningen en sculpturen. Een monumentale versie van de taxat vind je in de openbare ruimte aan de Mariniersweg in Rotterdam.
Rond 1960 maakte Van Amen het langste schilderij op aarde, een dertien meter lang beschilderd draaiorgelboek dat nu te zien is in Kunsthal Rotterdam. Je ziet in de expositie ook een elektrische stoel (1964), dat geïsoleerd als sculpturaal object een interessante kanttekening plaatst bij een donker aspect van de Amerikaanse cultuur. Het werk werd geïnspireerd werd door een doodvonnis dat Van Amen erg aangreep toen hij in de VS woonde.
Je ziet in de tentoonstelling ook het werk ‘Checkpoint Charley’ (1964), dat de kunstenaar kort na een bezoek aan Berlijn maakte, waar de beruchte muur toen net opgetrokken was. Verschillende vlaggen en politieke symbolen verbeelden hier de uiteenlopende belangen en twee religieuze figuren dragen geen hoofd op hun schouders, maar een bewakingscamera…
Vanaf de jaren zeventig begon Van Amen vaker visuele indrukken uit zijn reizen te verwerken in zijn praktijk. Hij kwam tijdens die reizen veelvuldig in aanraking met nieuwe symbolen en beeldtradities, waaronder Nepalese gebedsvlaggen, Chinese karakters en Indonesische wajangfiguren.
Woody van Amen werd in 1936 geboren in Eindhoven, maar groeide op in Rotterdam. Daar studeerde hij aan de (huidige) Willem de Kooning Academie, waar hij later ook les zou geven. Zijn werk werd onder meer opgenomen in de collecties van Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans Van Beuningen, het Centraal Museum, S.M.A.K. in Gent, Museum Het Valkhof en het National Museum of Singapore. In 1993 mocht hij de Hendrik Chabotprijs van het Prins Bernhard Fonds in ontvangst nemen.
‘Woody van Amen. The Best of’ is een samenwerking tussen Kunsthal Rotterdam, Woody van Amen en op initiatief van de oprichter van EENWERK, Julius Vermeulen en gastcurator Irma Boom. Op GalleryViewer wordt de kunstenaar vertegenwoordigd door TORCH Gallery, waar hij in 2024 zijn eerste tentoonstelling programmeerde.
