01 may 2026, Wouter van den Eijkel
Rogier Houwen: Aether bij Galerie Wouter van Leeuwen
Als je deze maand door de Hazenstraat loopt, kan het niet anders dan dat je aandacht op enig moment wordt getrokken door de grote, monochrome kleurenfotografie van Rogier Houwen. De aanwezigheid van de werken komt dwars door de glazen pui van Galerie Wouter van Leeuwen heen.
In Aether brengt Rogier Houwen werken uit zijn recente series Cosmos, Aether en Kleurklank samen. De series zijn thematisch verwant: alle 26 werken verwijzen direct of indirect naar geluid. In Cosmos staat de waarneming van trillingen centraal. De beelden uit Aether verwijzen naar het geluid van een landschap en in de serie Kleurklank onderzoekt Houwen de trillingsfrequentie van alledaagse objecten aan de hand van hun kleur.
Aether van Rogier Houwen is nog tot en met 24 mei te zien bij Galerie Wouter van Leeuwen in Amsterdam
Rogier Houwen (Nederland, 1992) studeerde in 2014 af aan de HKU en werkt in totaal 15 jaar aan zijn oeuvre. Eerder werkte hij als drukker van onder andere Willem Diepraam en parallel aan zijn kunstenaarspraktijk runt hij fotolab Temple Studio, waar hij afdrukken voor collega-fotografen verzorgt. Zijn meesterschap in de donkere kamer en in het digitale fotolab herken je aan de precieze toning van zijn drukken en het gebruik van handgeschept papier, waardoor zijn beelden een tactiele en schilderachtige kwaliteit krijgen. Aether is Houwens eerste solotentoonstelling bij Galerie Wouter van Leeuwen.
‘Rogier had me al verteld dat hij aan een nieuwe serie werkte, dus ik verwachtte zwartwitfotografie, net als bij de Cosmos-serie’, vertelt galeriehouder Wouter van Leeuwen. ‘ik verwachtte geen kleurenfotografie en al helemaal geen werk dat zo’n presentie heeft in de galerieruimte.’
Rogier Houwen, Galerie Wouter van Leeuwen
De werken uit de serie Kleurklank (2026) domineren de galerieruimte zodanig dat het lijkt alsof de ruimte smaller is geworden. Dat komt deels door het formaat van de afdrukken. Het kleinste formaat meet al 87,5 bij 70 centimeter, het grootste formaat is 2 meter bij 1,6 meter. Houwen voerde Red Peppers uit dat laatste formaat en het rode vlak werkt als een magneet op voorbijgangers. Maar dat is iet het enige verschil: de Klankkleur-werken trekken ook een jonger publiek dan Houwens zwart-witfoto’s, aldus Van Leeuwen. Bij Van Leeuwen hangen 5 kleinere werken op een rij, van het rood van een tomaat, via een abrikoos naar een citroen en naar het lichtgroen van een limoen, eindigend in het nachtblauw van Portrait of a Blue Sky at Midday. Aan de straatkant hangt Red Peppers op groot formaat.
Rogier Houwen, Galerie Wouter van Leeuwen
De serie is geïnspireerd op Kunst der Farbe van Johannes Itten. In dat boek introduceert de Zwitserse kunstenaar-theoreticus zijn bekende kleurencirkel en kleurenleer waarin kleuren worden ingedeeld op basis van lichtbreking en trillingsfrequentie. Zo trillen de lichtgolven van de kleur rood langzamer dan die van de kleur geel, omdat de lichtgolven in een scherpe of minder scherpe hoek breken. Volgens Itten is kleur niet alleen visueel, maar ook muzikaal.
“Op basis van de gedachte dat iedere kleur een klank heeft, ben ik op zoek gegaan naar de kleurklank van alledaagse objecten,” vertelt Houwen. “Ik heb levendige objecten zoals rode pepers, abrikozen en citroenen zo dichtbij mogelijk gefotografeerd met een 4x5” technische camera. Hierdoor vervaagt de vorm en blijft de dominante kleurtoon over — oftewel de kleurklank van het object.” Zo legt Houwen de link tussen kleur, licht en trillingen bloot en nodigt hij uit om objecten niet alleen te zien maar ook hun trilling te observeren.
Rogier Houwen, Galerie Wouter van Leeuwen
Voor een galeriebezoeker is de samenhang tussen de series Aether en Cosmos is eenvoudiger te zien, ze lijken simpelweg meer op elkaar dan werken uit de Kleurklank serie. Toch is er een overkoepelend concept dat Houwen overtuigend uitwerkt. Dat is het eeuwenoude concept aether.
Aether duikt door de geschiedenis op onder verschillende namen, en in verschillende culturen, talen, tijdperken en wetenschappelijke paradigma’s. In het Sanskriet wordt het ākāsa genoemd, het vijfde element: een subtiele trilling die de vier elementen - aarde, water, vuur en lucht - doordringt en verbindt. In het oude Griekenland verwees Aether zowel naar de god van de bovenlucht als naar de substantie van de hemelsferen.
Voor Houwen staat het woord Aether voor de menselijke poging om de onzichtbare structuur van de fysieke werkelijkheid te begrijpen. In zijn tentoonstelling gebruikt hij dit concept als metafoor voor een trillingsveld dat alles met elkaar verbindt.
Rogier Houwen, Galerie Wouter van Leeuwen
Cosmos
Op de lange wand, als je binnenkomt rechts, hangen werken uit twee andere recente series, Cosmos (2025) en Aether (2026). Beide series zijn zwartwitfotografie. De opnamen voor Cosmos maakte Houwen tijdens een reis door Mexico: van het mysterieuze Yucatan, ooit het hart van de Maya-beschaving, tot Mexico Stad. Onderweg legde hij landschappen vast waar cultuur en natuur in elkaar overlopen: Maya-tempels die uit de bossen oprijzen, grotten met dramatische lichtinval, weelderige botanische tuinen, uitgestrekte cactusvelden en antennes die haast als archeologische vondsten deel uit maken van het landschap.
‘De werken die we selecteerden uit Cosmos hebben te maken met het waarnemen van subtiele trillingen’, aldus Houwen. ‘De Maya-tempels hebben akoestische eigenschappen vergelijkbaar met die van een Grieks theater. Ook de grotten en cenotes hebben de kwaliteit van een klankkast. Zelfs op grote afstand kan je fluisterend met elkaar communiceren.
De moderne antennes die de overwoekerde Maya-ruïnes bekleden, vangen eveneens trillingen op. We kunnen zulke trillingen niet zien maar ze reizen voortdurend door de lucht en maken deel uit van ons landschap. Dat vind ik iets om bij stil te staan.’ Door de wijze waarop Houwen de antennes afdrukt, lijken het haast levende wezens. Hij overbelichtte de hemel waardoor er behalve de antennes niets te zien is.
Rogier Houwen, Galerie Wouter van Leeuwen
