05 june 2025, Emily Van Driessen
Thinking through Touch
In 'Thinking through Touch', de solotentoonstelling van melanie bonajo in AKINCI, is de witte, steriele galerieruimte volledig omgevormd tot een zachte, zintuiglijke wereld. Samen met scenograaf Théo Demans bouwde bonajo een landschap van zorg, vol organische vormen, moesachtige oppervlakken en lagen kleurrijke stoffen die van muren en plafonds kronkelen. De ruimte wordt een soort zorgzame cocon waarin je fysiek aanwezig mag zijn, met al je zintuigen. Je wordt je plots bewust van je eigen lichaam: hoe je door de ruimte beweegt, op welke stoffen je mag stappen en welke je liever ontwijkt, waar je gaat zitten, hoe dicht je bij andere bezoekers komt.
In drie recente videowerken onderzoekt bonajo hoe aanraking een taal wordt, een politiek gebaar, een vorm van verzet én herstel. De installaties nemen afstand van afstandelijkheid en individueel denken, en worden een tedere, radicale oefenplek om schaamte los te laten en nieuwe manieren van contact te verkennen. Elk werk ademt een eigen visueel ritme en lichamelijke sfeer, maar ze delen eenzelfde honger: intimiteit terugvinden in een wereld die ze al te vaak onderdrukt, afbakent of ingewikkeld maakt. Zelfs de keuze om hun naam in kleine letters te schrijven, keert zich tegen hiërarchie. Het is een klein maar krachtig gebaar dat hun verzet tegen opgelegde structuren weerspiegelt, in taal, maar ook in ruimte.
TouchMETell
TouchMETell (2019) is het eerste videowerk dat je tegenkomt. Twee schermen staan tegenover elkaar, omringd door zachte vormen en gekleurde stoffen die van boven naar beneden deinen. bonajo toont film als deel van een zit installatie, om de klassieke afstand tussen kijker en kunstwerk te doorbreken. Je lichaam doet mee. Alleen dat al nodigt uit tot speelsheid.
melanie bonajo, TouchMETell, 2020, AKINCI
In deze zachte, pastelwereld zijn kinderen van zes tot acht jaar de hoofdfiguren. bonajo ontwikkelde TouchMETell als een tegenreactie op de stilte rond fysieke en emotionele grenzen. Via tastspelletjes, intieme vragen en bewegend onderzoek praten de kinderen over liefde, pijn en lichamelijke autonomie. “Wie mag jou aanraken? Wat betekent liefde? Ben je soms eenzaam?” bonajo biedt ruimte waarin zij zélf hun woorden mogen kiezen. Het werk legt de vinger op een gevoelige plek: hoe intimiteit tussen mensen steeds meer afbrokkelt, en hoe dat bijdraagt aan een groeiende eenzaamheid. TouchMETell reflecteert over grenzen, genderrollen, lichamelijke vrijheid, en over wat het betekent om elkaar fysiek te ontmoeten in een wereld die steeds vaker digitaal communiceert.
When the Body Says Yes
Achteraan in de galerie staat een pluizige schommelstoel in de vorm van een clitoris. Ze staat in het midden van de ruimte en nodigt uit om erin te gaan zitten, je erin te nestelen. Daarachter opent zich een donkerdere ruimte, bekleed met diepe roze stoffen van vloer tot plafond, met een opening aan de voorkant. Het voelt alsof je een baarmoeder binnenstapt. De zitplekken zijn laag en zacht. Als bezoeker nestel je je in de ruimte. Voor bonajo is dit een overgangspunt, een soort portaal. Een plek die je vraagt of je bereid bent over te steken naar een andere manier van voelen. Het werk doorbreekt de afstand tussen scherm en lichaam: je zit er middenin, omringd door geluid, trilling en licht
melanie bonajo, When the body says Yes (stack), 2022, AKINCI
When the Body Says Yes (2022) gaat over plezier en pijn, spanning en overgave, toestemming en verbinding. Gemaakt voor het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië 2022, laat de film zich niet gemakkelijk categoriseren. We zien een groep queer lichamen die samen gevoel, verlangen en de politiek van zachtheid verkennen in een cultuur die geobsedeerd is door controle en (seksuele) prestatie.
School of Lovers
In het midden van de galerie rijst een zachte berg op. Je kan erop klimmen, verschillende niveaus ontdekken, laag of hoog gaan zitten, en van positie wisselen terwijl je School of Lovers (2024) bekijkt.
Wat voor school leert ons eigenlijk wat we écht nodig hebben? School of Lovers stelt een radicaal nieuw leerplan voor, gevormd door liefde, autonomie en belichaamde wijsheid. In deze samenwerking met performers met een cognitieve beperking verkennen bonajo en hun medemakers intimiteit. De deelnemers kozen zelf wat ze droegen, hoe ze bewogen en wat ze wilden tonen. Het resultaat is een eerlijk, grappig, ontroerend en diep politiek werk dat seksuele opvoeding herkadert als een ruimte vol mogelijkheden met nabijheid, twijfel, gelach en ongemak. Het is een film waarin verbinding gevoeld wordt in al haar mooie, rommelige vormen.
melanie bonajo, Schule der Liebenden, 2024, AKINCI
De manier waarop bonajo in al hun films verschillende gemeenschappen samenbrengt, wordt op zichzelf een vorm van sociaal activisme: een blauwdruk voor hoe samenleven ook kan.
Thinking through Touch is nog te zien bij AKINCI in Amsterdam tot 12 juli 2025.
melanie bonajo (they/them) is een Nederlandse kunstenaar, filmmaker, seksologisch lichaamswerker, somatisch coach, knuffelworkshopbegeleider en activist. Via video, performance, fotografie en installaties onderzoekt bonajo hoe we samenleven binnen een verstikkend kapitalistisch systeem. Hun werk raakt aan thema’s zoals het verlies van intimiteit, isolatie, en hoe technologie ons gevoel van verbondenheid steeds verder uitholt. bonajo vertegenwoordigde Nederland op de 59ste Biënnale van Venetië in 2022 en stelde tentoon in onder andere Palais de Tokyo (Parijs), het Stedelijk Museum (Amsterdam), Haus der Kunst (München) en FOAM.
