23 july 2024, Wouter van den Eijkel
TORCH is 40!
TORCH bestaat 40 jaar, reden voor een feestje en bij TORCH weten ze hoe dat moet. Voor hun 40e verjaardag vroegen ze 40 kunstenaars waarmee ze werken of hebben gewerkt een werk van 40 cm hoog aan te leveren. Het resultaat is een bonte verzameling werk dat samen iets vertelt over TORCH en haar kunstenaars: innovatief, eerlijk, speels en niet bang voor een beetje controverse.
Het persbericht-annex-uitnodiging voor 40x40x40 was duidelijk. Onderaan de tekst stond de zin: Come for the booze, stay for the art! Aldus geschiedde, want de opening van de jubileumshow was drukbezocht, een aantal kunstenaars kwam er zelfs speciaal voor uit de VS over. Als we galeriemanager Jorre Both een week later spreken, hangen de slingers er nog. Nu valt pas op dat ze zijn bedrukt met foto’s die kunstenaars door de jaren heen maakten van oprichter Adriaan van der Have (overleden in 2009), zijn zoon Mo en hun assistenten. Tinkebell verzamelde ze en wist er wel raad mee.
Gelijk rechts naast de entree staat een kaartenrek - een knipoog naar het andere bedrijf van Van der Have senior, Art Unlimited – met daarin kaarten van door kunstenaars vrolijk bewerkte foto’s. Net als de ansichtkaart zelf lijkt de ongedwongen en dwarse humor die uit de kaarten spreekt iets dat niet meer vanzelfsprekend is, behalve bij TORCH. Het beste voorbeeld is de kaart met daarop Mo als tiener met ontbloot bovenlijf met de daarop de tekst I hate art. Niet direct een tekst die je verwacht van iemand die inmiddels al 15 jaar een galerie runt. De foto van Margi Geerlings hangt op groot formaat meteen bij binnenkomst links, waarmee de toon meteen is gezet.
Philip Akkerman, 2024 no. 36, 2024, TORCH Gallery
Daarna volgen werken van Popel Coumou en Philip Akkerman, die laatste maakte uiteraard een zelfportret, de naam van de galerie schilderde hij in de mond. “Dit is een grenzeloos beeld dat veel over ons zegt. Dat vonden we gaaf en daarom hebben we het ook op de poster gezet.” Verderop in de voorruimte is onder meer een werk te zien van de Duitse kunstenares Loretta Lux. Twintig jaar terug was haar werk niet aan te slepen. Lux was een van de grondleggers van de digitaal bewerkte fotografie, maar door de opkomst van Photoshop werd ze ingehaald door de tijd.
Popel Coumou, 201. untitled, 2024, TORCH Gallery
“De helft van de werken die nu te zien zijn, is gemaakt door kunstenaars waarmee we op dit moment samenwerken. De andere 20 zijn een persoonlijke selectie van Mo van samenwerkingen uit het verleden”, vertelt Both. “Omdat je met honderden kunstenaars hebt samengewerkt, is de selectie best streng. Vaak is gekozen voor kunstenaars waar een persoonlijke band mee is. Neem bijvoorbeeld Jan Worst, die is niet heel actief meer bij de galerie, maar Mo kent hem al zijn hele leven.”
Die persoonlijke band met de kunstenaars zie je ook terug in een aantal werken. Zo schilderde Luis Xertu de twee katten van de galeriehouder en schonk hem het werk.
Ook is een aantal kunstenaars met het woord torch/fakkel aan de slag gegaan, zoals de vuurzee van Mees van Rijckevorsel (Torch is getting too hot) en Line Gulset (Torch – light procession).
De werken van Akkerman, Xertu, Gulset en Van Rijckevorsel werden allemaal op speciaal voor deze tentoonstelling gemaakt. Dat kon niet altijd ofwel omdat de kunstenaar geen tijd of mogelijkheid had om een werk te maken, of omdat de kunstenaar al is overleden. Van Teun Hocks, die twee jaar terug overleed, kozen Both en Van der Have een tekening van iemand die zijn tent als parachute gebruikt. De tekening breekt het strakke ritme van werken die op dezelfde hoogte hangen, want de Hocks hangt net iets hoger. Een speelse verwijzing naar het onderwerp van de tekening en waarschijnlijk naar de grote betekenis van Teun Hocks voor TORCH.
Teun Hocks, untitled, 2020, TORCH Gallery
De meest dwarse en speelse werken hangen achterin de galerie. Zo is er een foto van Susan Anderson, een kunstenaar waarmee TORCH aan het begin veel samenwerkte, waarop Cynthia Plastercaster te zien is. Plastercaster was een kunstenaar wier werk bestond uit maken van gipsen afgietsels van beroemde penissen. Op de foto van Anderson spuit een lachende Plastercaster ketchup op een broodje met daartussen een afgietsel van de edele delen van Jimi Hendrix. Dit alles tegen de achtergrond van een strakblauwe lucht en een grote lichtreclame met de tekst: Al’s fun in the bun.
Susan Anderson, CYNTHIA PLASTER CASTER (With JIMI HENDRIX), 1999, 2024, TORCH Gallery
Er is ook hoekje waarin wordt gespeeld met kunsthistorische verwijzingen. Zo refereert Sander Dekker aan Courbets l’Origine du Monde, zijn werk zit ook achter een luikje verborgen. Net als bij Dekker, herken je ook bij Sandro Miller direct het origineel: de tweeling in smokjurkjes van Diane Arbus. Alleen zijn de jurkjes niet klein maar groot en worden ze gedragen door volwassen mannen, of beter gezegd: door een volwassen man. Langzaam begint het te dagen dat je naar bewerkte foto kijkt, want de man op de foto komt je waarschijnlijk bekend voor. Sandro Miller strikte namelijk acteur John Malkovich voor een serie waarin hij de hoofdrol vertolkt in een aantal iconische foto’s.
40 x 40 x 40 is nog tot en met 3 augustus te zien bij TORCH gallery in Amsterdam.
40 x 40 x 40, TORCH Gallery
