06 january 2023, Flor Linckens
De kracht van cirkels en ovalen in Galerie Ramakers
In Galerie Ramakers in Den Haag is van 8 januari tot en met 5 februari een groepstentoonstelling te zien met als centraal thema ‘cirkels en ovalen’.
Cirkels en ovalen hebben sinds het begin van de kunstgeschiedenis een centrale rol gespeeld, vanaf de allereerste prehistorische rotstekeningen en Oud-Griekse decoraties op de (ronde) onderkant van vazen tot de cirkelvormige Tondo-canvassen van Raphael tijdens de Renaissance en Minimal Art. Sommige kunstenaars hebben zich de cirkel of ovaal zo eigen gemaakt dat hun werk direct herkenbaar is, waaronder bijvoorbeeld Yayoi Kusama, Damien Hirst, Sonia Delaunay, Anish Kapoor, Richard Long en Hilma af Klint. In het werk van andere kunstenaars spelen deze vormen een implicietere rol, zoals in het werk van Van Gogh en Georgia O’Keeffe.
Met name de cirkel is een populaire vorm omdat het zoveel implicaties heeft. Een cirkel vertegenwoordigt volledigheid en eenheid en wordt gezien als een universeel symbool voor harmonie, verbondenheid en de levenscyclus. Ronde vormen stralen eenvoud en positiviteit uit. Ze representeren de zon, de maan en de planeten. Als je ze vermenigvuldigt in verschillende groottes dan suggereren (concentrische) cirkels beweging, energie en dynamiek. Het is een lijn zonder begin die nooit eindigt. En, niet onbelangrijk: we beschouwen de symmetrische vorm als buitengewoon esthetisch, als de ultieme geometrische vorm.
In de tentoonstelling in Galerie Ramakers is het werk van zes kunstenaars te zien, vier mannen en twee vrouwen: D.D. Trans, Jan van Munster, Azul Andrea, Ton van Kints, Wido Blokland en Yumiko Yoneda.
Een van de tentoongestelde werken is een iconische ‘Edged Circle’ van Jan van Munster, een kunstenaar die in zijn werk altijd op zoek gaat naar energie, krachtvelden en magnetische krachten. Soms heel letterlijk, in de werken waarin hij buizen bevriest of batterijen of magneten toont. Soms figuurlijker, in de abstract ogende vorm van de trillende lijnen van een EEG-scan van zijn hersenen, uitgevoerd in neon.
In de tentoonstelling is ook een reeks sculpturen te zien van de Japanse kunstenaar Yumiko Yoneda, die driedimensionale ronde of ovale vormen maakt in wit of grijs. Een bolvorm die zachtjes lijkt te zijn ingedrukt. Het laat bijna denken aan een organisme dat ieder moment kan gaan uitademen — of op een andere manier in beweging kan komen. Tegelijkertijd straalt het een immense sereniteit, verstilling, perfectie en zuiverheid uit, een beeld dat er in ieder licht weer anders uit ziet.
Sommige van de getoonde werken representeren humor, zoals het werk ‘Andromeda [Infante]’ van Wido Blokland, waarin we een rond, glazen tafelblad zien met in het midden twee ovale gaten die overlopen in twee rubberen laarsjes aan de onderkant van het blad. Het werk zou daarmee in theorie misschien wel gedragen kunnen worden. De naam van het werk kan zowel verwijzen naar de prinses uit de Griekse mythologie of, waarschijnlijker, naar het spiraalvormig sterrenstelsel. Ook D.D. Trans weet een glimlach op je gezicht te toveren met een cirkelvormige — en daarmee ineffectieve — tuinslang en een schilderspalet met daarop een lege eierschaal, met de veelzeggende titel ‘Painter's breakfast’.
