Eva Steynen Gallery presenteert met plezier de eerste solotentoonstelling in België van de Japanse kunstenaar Ken’ichiro Taniguchi (°1976), die woont en werkt in Berlijn en Sapporo (Japan).
Voor Hecomi Study #54 – Antwerp Hecomi Map richt Taniguchi zijn aandacht op de sporen van de voormalige Antwerpse fortengordel. De tentoonstelling brengt een reeks sculpturen samen, die elk hun oorsprong vinden in een Hecomi: een barst, deuk of verzakking die Taniguchi op een van de historische fortificatiesites rond de stad aantrof. Deze vaak onopgemerkte sporen verwerkte hij met veel handwerk in zijn studio naar heldergele vormen en krijgen zo een nieuwe, driedimensionale aanwezigheid.
Samen vormen de sculpturen een installatie die een verband legt tussen de materiële geschiedenis van de stad en Taniguchi’s eigenzinnige artistieke praktijk. De Antwerp Hecomi Map – die tijdens de opening gepresenteerd – verbindt elk werk met de locatie waar de oorspronkelijke vorm werd gevonden. Naast de sculpturale installatie en de Antwerp Hecomi Map documenteert een video het traject van het project: van het ontdekken en verzamelen van individuele Hecomi op de voormalige fortificatiesites van de stad, over het proces van Hecomi Fitting, waarbij de vormen ritueel terug in de oorspronkelijke barsten worden gepast, tot hun uiteindelijke transformatie in sculpturen.
Van stad naar sculptuur
Het project ontstond vanuit luchtfoto’s van Antwerpen, waarop Taniguchi gefascineerd raakte door de stervormige grachten rond de Brialmontforten en andere fortificaties die verspreid liggen over de stad. Door deze structuren te traceren en hun overblijfselen te volgen, ontdekte hij een groter netwerk van locaties: restanten van een verdedigingsgordel die ooit de stedelijke geografie van Antwerpen bepaalde.
Tijdens bezoeken aan deze plekken verkende Taniguchi de omgeving en verzamelde hij Hecomi in wegen, muren en andere door de mens gemaakte oppervlakken. Elke deuk of barst werd het vertrekpunt voor een afzonderlijke sculptuur: één verzamelde Hecomi, één sculpturale vorm, één specifieke locatie. De contouren van deze vaak over het hoofd geziene sporen worden vertaald naar heldergele vormen die een nieuwe, driedimensionale aanwezigheid krijgen.
Samengebracht in de galerie vormen de sculpturen een installatie die verschillende locaties in Antwerpen met elkaar verbindt. De Antwerp Hecomi Map brengt elk werk terug naar de plek waar de vorm ontstond. Zo ontvouwt zich een alternatieve geografie van de stad, niet opgebouwd rond bekende monumenten of herkenningspunten, maar rond details die doorgaans aan onze aandacht ontsnappen.
De video die het project documenteert, voert deze ontdekkingstocht verder buiten de galerie. Van het verkennen van de fortificatiesites en het verzamelen van de Hecomi tot het terugpassen van hun vormen in de oorspronkelijke barsten en hun verdere ontwikkeling tot sculpturen: de video maakt het proces en de relatie tussen de oorspronkelijke sporen, hun locaties en de uiteindelijke werken zichtbaar.
De poëzie van Hecomi
Het Japanse werkwoord heko-mu verwijst naar het fysiek indeuken van een oppervlak, maar kan ook een gevoel van neerslachtigheid uitdrukken. Sinds 2000 ontwikkelt Taniguchi een doorlopende artistieke praktijk rond het begrip Hecomi. Hij verzamelt barsten, spleten en deuken die ontstaan door natuurlijke krachten en het verstrijken van de tijd in door de mens gemaakte oppervlakken.
Wat vaak wordt beschouwd als schade, verval of verwaarlozing, wordt in Taniguchi’s werk een vorm die aandacht verdient. Door de contouren van deze sporen afzonderlijk te bekijken en vast te leggen, onthult hij hun specifieke karakter: onverwachte vormen die kwetsbaar of onregelmatig kunnen lijken, maar tegelijk een opvallende visuele helderheid bezitten. Zo verschuift de betekenis van de barst, van teken van beschadiging of afwezigheid naar een vorm met een eigen identiteit en potentieel.
Deze transformatie krijgt gestalte in een proces dat observatie, verzameling en reconstructie met elkaar verbindt. In Hecomi Fitting snijdt Taniguchi de verzamelde vormen uit felgeel pvc, vervaardigd uit gerecycleerd materiaal, en past hij ze terug in de barsten waaruit ze afkomstig zijn. De opvallende kleur maakt de deuken zichtbaar en geeft wat ontbreekt in een oppervlak een nieuwe, levendige aanwezigheid.
Vervolgens vormen deze gepaste vormen het vertrekpunt voor de Hecomi Studies. De objecten worden in meerdere delen opgesplitst en met scharnieren opnieuw verbonden, zodat ze open- en dichtgevouwen kunnen worden. Door platte vlakken te vouwen en te herschikken, onderzoekt Taniguchi verschillende configuraties en ontstaat er volume. De constructie blijft zichtbaar: scharnieren, verbindingen en naden maken integraal deel uit van het werk. De sculpturen behouden daarbij een zekere openheid. Het zijn geen vaststaande vormen, maar structuren die telkens opnieuw kunnen worden veranderd en onderzocht.
Anders kijken
In Hecomi Study #54 – Antwerp Hecomi Map brengt Taniguchi het nauwgezet observeren van een oppervlak samen met het lezen van een stad. De sculpturen dragen de contouren van specifieke locaties, terwijl de kaart deze vormen opnieuw met hun oorsprong verbindt. Samen nodigen ze de bezoeker uit om te bewegen tussen de letterlijk op zich staande werken in de ruimte en het stedelijke landschap waaruit ze zijn ontstaan.
Wat begint als een onderzoek naar barsten en deuken, mondt uit in een bredere reflectie op de manier waarop we onze omgeving waarnemen en op de mogelijkheden die besloten liggen in wat vaak over het hoofd wordt gezien of als onbeduidend wordt beschouwd. Met een praktijk waarin nauwgezette observatie, materiële transformatie en spel samenkomen, biedt Taniguchi een andere manier om Antwerpen te ervaren: niet alleen via zijn monumenten en herkenbare plekken, maar ook via de kleine, vaak onopgemerkte sporen die de oppervlakken van de stad vormgeven en fragmenten van haar geschiedenis bewaren.
De tentoonstelling wordt ondersteund in het kader van 160 jaar vriendschap tussen Japan en België.