Tekst door Dr. Amanda M. Maples
Architectuur van Fouten: Thameur Mejri’s “We Are Made From Mistakes”
Uitstalling Gallery, Genk, België, september 2025
Het grootste kunstwerk brengt je altijd terug naar de kwetsbaarheid van de menselijke conditie.
– Francis Bacon
We leven allemaal binnen een kader—een metaforisch huis dat zowel fysiek als conceptueel bestaat binnen een stad, een dorp of een gemeenschap; binnen een staat, een land, een continent; en binnen een cultuur en een politieke filosofie—allemaal reflecties van collectieve werkelijkheden die zich vermengen met het private. Deze epistemologische architecturen botsen vaak met elkaar (onze verschillende identiteiten werken niet altijd harmonieus samen) en hebben gebreken—scheuren in de fundering die hen juist het meeste karakter geven.
Onze architectuur bevat fouten en vergissingen die in aanzienlijke mate onze individuele en collectieve ingesteldheden vormen, net zoals een scheef raamkozijn of een licht hellende vloer de charme en persoonlijkheid geven die een huis tot een thuis maken—die ons doen houden van imperfecties, niet ondanks, maar juist dankzij hun aanwezigheid.
Een van de grootste uitdagingen voor ons als mensen is of dit metaforische huis, de cultuur waarin we dagelijks bewegen, zichtbaar is, en of we onze fouten kunnen zien voor wat ze zijn: karakterontwikkeling die zin geeft aan de chaos waarmee we dag in dag uit worstelen. Kunstenaar Thameur Mejri slaagt erin deze wereld voor ons te onthullen in zijn nieuwe reeks “We Are Made From Mistakes”, die ons krachtig herinnert aan een waarheid: mens zijn is moeilijk, maar we moeten onze gebreken omarmen als onderdeel van een voortdurend wordingsproces.
Voor het eerst in zijn carrière begon Mejri met de titel alvorens de zes tekeningen en twee schilderijen, uitgevoerd in acryl, pastel en houtskool, voor deze solotentoonstelling te maken. In een wereld van Instagram-filters, zelfzorgproducten en eindeloze reclame die ons subtiel (of helemaal niet zo subtiel) onder druk zet om ons lichaam te herverpakken en hermerken tot een onrealistische perfectie, startte Mejri vanuit fouten, menselijke kwetsbaarheid en tekortkomingen. De dragers zijn kleiner; de lijnen dikker, energieker en bijna gewelddadig in vergelijking met eerdere reeksen. Hij liet zichzelf fouten maken, volgde de drang en pulserende energie van zijn hand als verlengstuk van zijn geest. Mejri dook in zijn onderbewustzijn via muziek en een rommeliger atelier (met Francis Bacon als referentie/inspiratie), waardoor zijn hand sneller kon bewegen dan zijn hoofd—een instrument dat geen onderscheid maakt tussen goed en fout. “Het wordt een kanaal voor een zuivere, rauwe energie die voortkomt uit persoonlijke en collectieve herinneringen.” In dat loslaten nodigt hij ons uit het ego te laten varen en vrede met onszelf te sluiten.
In “We Are Made From Mistakes” zie ik een spiegel van een bredere maatschappelijke tendens: actrices zonder make-up, “plus-size” modellen, meer zichtbaarheid van gender- en seksuele identiteiten, toegenomen diversiteit en gelijkheidspraktijken, en minder gestigmatiseerde geestelijke gezondheidszorg. Wij zijn rommelig. Wij zijn onze gebreken. Wij zijn feilbaar, en wij zijn mooi (zelfs tragisch mooi).
Naast het persoonlijke spoort Mejri ons ook aan na te denken over maatschappelijke en politieke fouten—misschien minder mooi, minder lofwaardig, maar even leerzaam. Zoals hij zelf stelde: “Wanneer je je fouten erkent, dat je eruit bestaat, omarm je nederigheid—persoonlijk, maatschappelijk én politiek. Het gebeurt zelden dat politieke partijen fouten toegeven, veranderen, nieuwe dingen proberen, de waarheid vertellen als ze falen…het is zeldzaam leiders verantwoordelijkheid te zien nemen.” Verandering en groei zijn noodzakelijk en tot op zekere hoogte onvermijdelijk, maar ze roepen de vraag op (zeker in het licht van de intensiteit van deze reeks): is geweld—zo vaak bijproduct of katalysator van verandering—ook noodzakelijk en onvermijdelijk? In dat opzicht werkt de reeks eerder als een beletselteken dan als een punt.
Mejri heeft eerder thema’s als culturele en religieuze dogma’s, surveillance en de sluipende invloed van westers kapitalisme verkend via iconografische motieven. In deze reeks keren ze terug, maar gefocuster. Waar eerder kinderspeelgoed, mythologische wezens, vliegen, camera’s, vogels, Nikes en Converse-schoenen met elkaar concurreerden op hetzelfde doek, beperkt “We Are Made From Mistakes” zich tot slechts twee: gloeilampen en vliegen. Opgeblazen vullen ze een groot deel van het vlak, benadrukt met monochrome kleurvlakken die afsteken tegen de chaotische houtskoollijnen. De gloeilamp verwijst naar revolutionaire ideeën en technologische vooruitgang, maar ook naar de schaduwzijden daarvan. Het Manhattanproject van Oppenheimer veranderde de wereld ingrijpend, maar bracht desastreuze gevolgen en morele conflicten. De vliegen wijzen ons op de vergankelijkheid en de objectieve getuigenis van menselijke fouten: onverschillig, altijd aanwezig, misschien zelfs eeuwiger dan wij.
Ook de fragmentarische menselijke lichamen keren terug, maar meer gefocust. Waar eerder hoofden, benen of hele lichamen opdoken, spelen nu handen en voeten de hoofdrol—vooral de kwetsbare binnenboog van de voet. Mejri verbindt dit met een soort “Christuscomplex”, waarin de kunstenaar zichzelf openlijk blootlegt, handen en voeten rauw scheurt om waarheden te onthullen. Kwetsbaarheid, ongeacht de uitkomst, wekt vertrouwen, menselijkheid en nederigheid. Zoals Mejri zei: “Onze relatie met ziekte, pijn, lijden, ons lichaam, naaktheid—het hangt samen met ons beeld van Christus” en wij zijn “een samenleving gebouwd op biecht.” Maar deze biecht wordt al te vaak vervlochten met de retoriek van de “goede consument-burger,” en maakt ons vatbaarder voor exploitatie en verlies van vrijheid.
Tegelijkertijd is volledige vrijheid fictie. Er bestaan altijd beperkingen—intellectueel, politiek, fysiek. Om niet te verstikken moet men voortdurend bewegen, zich aanpassen en ruimte uitbreiden. Creatie en aanpassing zijn zo een vorm van erkenning en uiteindelijk van verzet. De twee schilderijen in deze reeks getuigen hiervan: Mejri werkt binnen de polen van rood en blauw om de spanningsvelden ertussen te onderzoeken. Deze primaire kleuren zijn universeel verbonden met dualiteiten: koud en warm; water en vuur; leven en dood; de oase van groen en de leegte van de woestijn; nacht en mysterie tegenover zekerheid; veiligheid, beloning en regeneratie tegenover de verwoestende afgrond van oorlog en conflict. Tijdloze concepten die diep verankerd zitten in ons collectieve geheugen en die Mejri opnieuw vormgeeft.
“We Are Made From Mistakes” toont de rijping van een kunstenaar die altijd al vooruitziend, vaardig en profetisch was. De woede en frustratie die we allemaal voelen, gefilterd door de lens van de kunstenaar, komt nu in meer gecontroleerde en beheerste uitbarstingen—zoals we van kindsbeen af leren onszelf, ons lichaam, onze emoties en woorden te beheersen binnen de grenzen die tegelijk beperkend en richtinggevend zijn. Op oppervlakteniveau gaat het om persoonlijke fouten tijdens onze groei, maar het wijst ook op de tekortkomingen van onze politieke, publieke en culturele structuren. “Wat is kunst tenslotte?” als het niet gaat om, zoals Francis Bacon zei, “iets te maken uit de chaos van het bestaan.” Uit die chaos ontstaat een bepaalde vorm van perfectie—een geaccepteerde perfect-onvolmaaktheid die erkent wie “wij” zijn: fouten, rommeligheid en al.
Dr. Amanda M. Maples is Françoise Billion Richardson Curator of African Art aan het New Orleans Museum of Art. Zij gaf les in Afrikaanse kunst aan verschillende universiteiten en werkte in curatoren- en onderzoeksfuncties bij onder andere het North Carolina Museum of Art, Stanford University’s Cantor Arts Center, Yale University Art Gallery, het National Museum of African Art (Smithsonian Institution), het High Desert Museum en het Hearst Museum of Anthropology van UC Berkeley. Sinds 2020 is zij Dialogues-editor van het tijdschrift African Arts. Ze cureerde een breed scala aan tentoonstellingen rond historische en hedendaagse Afrikaanse kunst. Haar onderzoek richt zich op stedelijke en hedendaagse maskerade, dekolonialiteit, juwelen en zelfrepresentatie, museumbeleid, verzamelpraktijken en restitutie. Maples behaalde haar doctoraat in Visual Studies aan de University of California, Santa Cruz.