01 october 2026, Martine Bontjes
Het atelier van... Wolfgang Ganter en Ria Wank
Tijdens de eerste lockdowns van de coronapandemie besloten Wolfgang Ganter en Ria Wank bij elkaar op atelierbezoek te gaan. Dat bezoek bleek permanent. Inmiddels hebben ze Berlijn verruild voor Brandenburg. Onlangs kochten ze een voormalig transformatorstation dat ze momenteel ombouwen tot een ruimte met vijftien ateliers. Ze willen een plek bieden waar beeldend kunstenaars kunnen werken en elkaar kunnen ontmoeten. De gemeenschap die ze in het Berlijnse Uferhallen hadden gecreëerd, hopen ze op deze nieuwe plek voort te zetten.
Die uitwisseling komt ook terug in hun eigen werk. Ganter en Wank creëren de ideale omstandigheden waarin biologische en chemische processen hun gang kunnen gaan, zonder de uitkomst volledig vast te leggen. Wank stuurt de groei van planten en wortelsystemen, Ganter werkt met bacteriën en chemische reacties. In ‘Morfogenese’ komen hun twee praktijken samen. De tentoonstelling is nog t/m 17 oktober te zien bij Frank Taal Galerie.
Jullie hebben Berlijn verruild voor Brandenburg. Hoe zijn jullie daar terechtgekomen?
In Brandenburg hebben we een voormalig transformatorstation gekocht. Nou ja, toen we het kochten, was het eigenlijk meer een ruïne. We zijn nog steeds volop aan het renoveren. Uiteindelijk komen er vijftien ateliers en een woning. De woning en twee ateliers zijn voor onszelf, de overige ruimtes willen we het liefst onderbrengen in een kunstenaarsgemeenschap. We willen ons daarbij vooral richten op beeldende kunstenaars, zodat iedereen kan profiteren van de uitwisseling en kruisbestuiving die eruit voortkomen. Idealiter wordt het een gemeenschap zoals we die in de Uferhallen in Berlijn hadden.
De Uferhallen waren vroeger de centrale werkplaats van het Berlijnse openbaarvervoerbedrijf. Zo’n twintig jaar geleden werden ze omgebouwd tot ateliers voor kunstenaars. Door de toenemende gentrificatie werd het er steeds minder prettig, minder veilig en duurder. Dat was eigenlijk de belangrijkste reden om buiten de stad een plek te zoeken. Onlangs hebben we besloten Berlijn definitief achter ons te laten en er alleen nog af en toe naartoe te gaan.
Ria Wank, Dürer's Auge, 2025, Frank Taal GalerieWaarom wilden jullie ook ruimte creëren voor andere kunstenaars?
Heel eenvoudig: het is altijd fijn om een gemeenschap om je heen te hebben. Samen zijn met vrienden, over kunst praten en elkaar helpen is ontzettend belangrijk. We hebben lange tijd het geluk gehad dat we bij de Uferhallen zo’n gemeenschap om ons heen hadden. Het zou mooi zijn als we dat hier in Brandenburg an der Havel kunnen voortzetten.
Wanneer hebben jullie elkaar voor het eerst ontmoet? En hoe besloten jullie samen te werken?
Voordat we elkaar kenden, waren we al bekend met elkaars werk. Daarom besloten we bij elkaar op studiobezoek te gaan. Het was tijdens de coronapandemie, kort na de eerste lockdowns, maar we spraken toch af in mijn atelier. We praatten over alles, behalve over ons werk. Al snel werd duidelijk dat dit bezoek niet bij één keer zou blijven. We zijn vrijwel meteen gaan samenwonen, al duurde het nog even voordat we ook als kunstenaarsduo tentoonstellingen gingen maken.
Jullie werk brengt biologische en chemische processen samen. Wat hebben die twee met elkaar gemeen?
Groei en zelforganisatie spelen in ons beider werk voortdurend een rol.
Wolfgang Ganter, Untitled (Flambement Avec Point De Contact), 2026
Frank Taal GalerieWolfgang, moet je speciale voorzorgsmaatregelen nemen wanneer je met bacteriën werkt, of zijn ze onschadelijk?
Jaren geleden heb ik mezelf een paar keer geïnfecteerd. Daarom moest ik voorzorgsmaatregelen gaan nemen en ben ik met wetenschappers gaan samenwerken. Zo heb ik eindelijk geleerd om gecontroleerder en steriler te werken. Ook ben ik gestopt met het willekeurig kweken van bacteriën uit allerlei materialen en ben ik me meer gaan richten op bodembacteriën. De meeste daarvan zijn onschadelijk.
Voor een aantal van je werken gebruik je afbeeldingen van schilderijen. Welke musea heb je bezocht om de werken te fotograferen die in jullie huidige tentoonstelling te zien zijn? En hadden de musea er bezwaar tegen dat je hun schilderijen voor dit doel fotografeerde?
De musea die er bezwaar tegen hadden, gaven me simpelweg geen toestemming om te fotograferen. Gelukkig lukt het me meestal om musea ervan te overtuigen me toegang te verlenen. Voor de tentoonstelling bij Frank Taal heb ik twee werken gefotografeerd in de Gemäldegalerie in Berlijn. ‘De verheerlijking van de Maagd’ van Geertgen tot Sint Jans komt uit de collectie van Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Die afbeelding vond ik in een analoog kunsthistorisch archief dat ik heb verworven.
Wolfgang Ganter, The Glorification of the Virgin, Geertgen tot Sint Jans, 2018, Frank Taal GalerieRia, ik begrijp dat je de groeiprocessen van planten volgt. In hoeverre kun je hun groei beïnvloeden of sturen?
Als je eenmaal begrijpt waar een plant het beste bij gedijt, is het niet zo moeilijk om de wortelgroei te sturen. Het kost alleen behoorlijk wat tijd om dat te leren. De watertoevoer, zuurstof, temperatuur en het licht moeten perfect op elkaar zijn afgestemd om de plant gezond te laten groeien. Als de plant gelukkig is, zijn de wortels dat ook. En dan ben ik dat ook.
Jullie werk onderzoekt het idee van ‘geforceerd toeval’: bewust omstandigheden creëren waarin het toeval kan optreden. Maar toeval is toch juist iets waar je geen controle over hebt? In hoeverre verrast de uitkomst jullie nog?
Persoonlijk spreek ik liever niet van toeval, omdat het moeilijk is om beeldcomposities puur toevallig te laten ontstaan. Als je een techniek steeds opnieuw toepast, ontwikkel je al snel een goed gevoel voor wat je precies moet doen om het gewenste resultaat te bereiken. Toeval is eerder een kleur, maar ik ben degene die het penseel stuurt.
Ria Wank, Pyroclastic x-rays, 2023, Frank Taal GalerieSoms duurt het maanden om jullie beelden te ontwikkelen. Dat lijkt me een behoorlijk lang en frustrerend proces. Hoe ga je om met die onzekerheid en het wachten?
Wachten is een essentieel onderdeel van mijn werk en stelt mijn geduld voortdurend op de proef. Toch heeft mijn fotografie me geleerd dat volharding loont en dat het meestal niet verstandig is om een proces voortijdig af te breken. Mijn werk gaat altijd gepaard met verwachting en het voortdurende plezier van het zien groeien van iets. Het is bijzonder om te zien hoe iets kleins tot leven komt en zich ontwikkelt tot iets groters. Natuurlijk lukt niet alles meteen, maar dat hoort bij het proces. Het geeft me de kans om te leren en mijn werkwijze steeds verder te verfijnen.
Werken jullie momenteel samen aan een nieuw project, naast de verbouwing van jullie gezamenlijke ruimte?
Het ziet ernaar uit dat onze tentoonstelling in de Johanniskirche in Brandenburg an der Havel mogelijk naar een andere locatie verhuist. Daar zijn we momenteel mee bezig
Ria Wank & Wolfgang Ganter, Morphogenesis, Frank Taal Galerie