07 august 2026, Wouter van den Eijkel
Best of Graduates 2026
Geen tijd gevonden om een van de afstudeerexpo's te bezoeken? Geen zorgen, want iedere zomer toont Galerie Ron Mandos een fijne selectie. Deze editie is werk te zien van 27 afgestudeerden van 8 academies. De Ron Mandos Young Blood Award 2026 ging naar Tom Allsop voor zijn serie Numbering Pools.
Best of Graduates 2026 is nog tot en met 30 augustus te zien bij Galerie Ron Mandos in Amsterdam.
De 19e editie van Best of Graduates is, net als alle voorgaande edities, samengesteld door curator Radek Vána. Samen met Lars Been en Ron Mandos bezocht hij alle eindexamententoonstellingen. Dit jaar zijn er presentaties te zien van 27 jonge kunstenaars van 8 kunstacademies. Van iedere kunstenaar zijn er een of meerdere werken te zien van hun afstudeerpresentatie.
Hofleverancier is dit jaar de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (8), gevolgd door de HKU (4). De overige academies zijn vertegenwoordigd met 3 of minder exposanten. "Het was opvallend dat dit jaar identitaire thema's minder dominant zijn dan de afgelopen jaren het geval was. Veel werk gaat over collectieve en persoonlijke herinneringen", vertelt samensteller Radek Vána. Daarmee verhouden de geselecteerde werken zich ook minder direct tot de actualiteit.
Als ieder jaar is het aantal media waarin gewerkt wordt groot, opvallend is wel dat er maar een videokunstenaar tussen zit – het geweldige werk van Ian Marquez García (Gerrit Rietveld Academie) die betekenisvolle blikken filmde aan de hand van online uitleg. Alleen ontbreekt dialoog of context, waardoor het correct gefilmde niks absurdistisch aandoet.
Ian Marquez García, Takes (Films), 2026 | One-channel video installation. Photo: Jonathan de Waart
De blikvanger van deze editie gaat wel over identiteit. Filip Maliszewski's zelfportret waarin hij op ieder oog een plak salami heeft, staat meteen in je geheugen gegrift. De foto is goed zichtbaar vanaf de straatkant. Het beeld trekt je Maliszewski's wereld in, maar die is grimmiger dan deze foto doet vermoeden.
Maliszewski (Gerrit Rietveld Academie) groeide op in een kleine stad in het noordoosten van Polen – een homofobe omgeving waar hij zich staande hield door een hypermascunline alterego aan te nemen, Adrian B. Eenmaal in Amsterdam werd het spelen met identiteiten de basis van zijn werk. Over de jaren bouwde hij het aantal personages uit; zo is er een alcoholistische priester, twee profvoetballers, en een zelfportret als een Pink Cowboy.
Filip Maliszewski | GRA 2026, Self-portrait with salami, 2026. Photo: Jonathan de Waart
Een vergelijkbare ervaring had Viktor Dimitrov Marinopolsky (KABK), die tijdens zijn tienerjaren in Sofia, Bulgarije, in de kast zat. Marinopolsky vertrouwde het papier zijn ervaringen en verlangens toe. Voor het geval zijn tekeningen ooit gevonden zou worden, fictionaliseerde hij ze, zodat het enigszins versleuteld was.
Marinopolsky werkt traag en obsessief. "Een minuscuul vierkantje, zoals op die stropdas, kleurt hij wel vijf keer in", vertelt Vána. Zijn serie At the Table bestaat uit veertien portretten, minutieus uit het geheugen getekend met balpen op papier. Met alle afgebeelde personen dronk hij ooit één-op-één iets. Daarbij verbeeldt hij een fictieve versie van zichzelf, gezien "door hun ogen". Samen vormen de portretten samen één groot zelfportret waarbij Marinopolsky aan de overkant van de tafel zit.
Viktor Dimitrov Marinopolsky | KABK 2026, Yan (Table 7), 2026. Photo: Jonathan de Waart
Risk score
Net als voorgaande jaren gaan een aantal kunstenaars in op onze verhouding tot technologie. De nadruk ligt daarbij op de vermarkting van de data die ons internetgedrag oplevert. Iedere seconde dat ons oog op een product rust heeft een advertentiewaarde van 0.004 dollar. Tobias Nap (KABK) vroeg bij Meta al zijn data op en maakt een driedelige installatie. Iedere seconde dat we naar zijn installatie met producten kijken, vertegenwoordigd die meer advertentiewaarde. Toen ik de galerie bezocht stond de teller op 293 dollar.
Danny Kariman (St Joost) maakte net als Nap een interactieve installatie. Residue kan alleen data opslaan, en niet verwijderen. De bezoeker wordt gefilmd en vermalen tot data, die data wordt toegevoegd aan die van alle voorgaande bezoekers. Ongevraagd rolt er een risico analyse uit. Residue legt het surveillance kapitalisme niet uit, het onderwerpt de bezoeker er simpelweg aan.
Danny Kariman | St. Joost 2026, RESIDUE, 2026. Photo: Jonathan de Waart
Stille getuigen
Het thema herinneringen wordt door een aantal van de verse alumni uitgewerkt. Pol Sangster (WdK) fotografeerde voor zijn serie Er staan maar 21 bomen alle 21 bomen die het bombardement op Rotterdam en de Hongerwinter hebben overleefd.
Sangster gaf deze overlevenden een monumentale aanwezigheid door middel van image stitching. Daardoor wordt ieder litteken en elke nerf met buitengewone diepte zichtbaar. In zwartwit zijn bomen niet langer als alledaags, maar sculpturale dragers van de tijd.
Pol Sangster, Witte Paardenkastanje Frans Coenenstraat, 2025. Photo: Jonathan de Waart
De Slowaakse Emma Straňáková (Academie Minerva) interviewde landgenoten die het communisme hebben meegemaakt. In die gesprekken nam ze de rol van een kleinkind aan dat alles in zich opnam wat zij wilden delen. Na de gesprekken digitaliseerde Straňáková hun fotoarchieven – die doorgaans uit vrolijke momenten bestaan.
Het contrast tussen de werkelijkheid van het alledaagse communisme en hetgeen de geïnterviewden wensten te herinneren bleek groot. Straňáková bewerkte de beelden met een smockingtechniek waardoor de beelden worden vervormd: een hand treedt op de voorgrond, terwijl de ogen van een moeder achter het stiksel verdwijnen.
Het afstudeerwerk, dat uit 35 meter verleden bestaat, gecomprimeerd tot ongeveer 17 meter textiel. Tijdens de tentoonstelling blijft Straňáková er in de galerie aan verder werken.
Emma Straňáková | Minerva 2026, Sorela Archív, 2026. Photo: Jonathan de Waart
Winnaar Ron Mandos Young Blood Award
De Ron Mandos Young Blood Award gaat dit jaar naar Tom Allsop (KABK) voor zijn serie Numbering Pools. Allsops draait om de tegenstelling tussen mechanische (re)productie en handwerk en de waarde die we aan elke productiewijze toekennen. In Numbering Pools bootst Allsop mechanisch gereproduceerde beelden, zoals foto's, volledig met de hand na. Van een afstandje lijken Allsops werken ook op foto's, maar van dichtbij vallen ze uiteen in duizenden gaatjes die hij met leerponsen aangebracht in oude technische tekeningen van een machinebouwfabriek in de buurt van Luik.
De geponste voorstellingen zijn uiterst banaal. Ze zijn onderdeel van de Keystone Stereoview Visual Survey Series, ooit gemaakt om de scherptediepte mee te testen. Zo speelt Allsop zowel conceptueel als visueel met onze waarneming. Een aantal werken van Allsop wordt opgenomen in de collectie van Museum Voorlinden in Wassenaar. De werken worden geschonken door de Ron Mandos Young Blood Foundation.
Tom Allsop | KABK 2026, Numbering Pools – Boats on waterway, 2026. Photo: Jonathan de Waart
