In Excess Baggage onderzoekt Sander Coers welke verhalen er in zijn familie van generatie op generatie worden doorgegeven. De jonge fotograaf maakte de afgelopen jaren snel naam met werk rond de vraag wat het inhoudt om vandaag de dag man te zijn. Gaandeweg drongen andere vragen zich op. Vragen rond familierelaties. Vragen die net zo persoonlijk als universeel zijn.
Het startpunt voor dit onderzoek was het plotse overlijden van Coers’ grootvader die was geremigreerd naar Indonesië. Coers vernam het overlijden via Facebook. In een poging om dit trauma te verwerken, besloot hij de kleuren uit de nieuwsfoto die hij online aantrof te gebruiken in zijn werk.
Coers ploegde familiearchieven door en bewerkte foto’s met behulp van AI: ‘Mijn versie van de herinnering is mooier dan het origineel. Je maakt het beter dan het was, veel romantischer, iets waar je dan met weemoed op terug kan kijken.’ Hij koos multiplex en keramiek als dragers. Coers noemt het dragers met een persoonlijkheid. ‘Ze zijn niet helemaal perfect, net als een herinnering’.
Excess Baggage van Sander Coers is nog tot en met 20 december te zien bij Galerie Caroline O’Breen in Amsterdam.

De laatste keer dat we elkaar spraken was rond je serie Blue Mood (Al Mar) uit 2023. Die serie draaide onder meer om de vraag wat het betekent om man te zijn. Je huidige show, Excess Baggage, zoomt in op familierelaties. Waarom besloot je de focus te verleggen op relaties binnen de familie? Had je het vorige thema voor je gevoel voldoende besproken?
Klopt, ik dacht: ‘Deze onderwerpen brengen me tot zover. Nu moet ik iets anders gaan doen’. De onderwerpen die ik besprak, kwamen voort uit een onvermogen om met emoties om te gaan. Dat werkte goed, maar gaandeweg merkte ik dat andere vragen zich aandienden. Mijn werk is best wel egocentrisch in die zin dat het een onderzoek is naar mijzelf en dat onderzoek blijft evolueren.
Excess Baggage betekent letterlijk overbagage, maar wordt informeel vaak gebruikt om psychologische bagage aan te duiden. In jouw geval gaat het om een traumatische gebeurtenis. Kan je daar iets meer over vertellen?
Die traumatische gebeurtenis is het overlijden van mijn grootvader nu vijf jaar geleden. Mijn grootvader is nu ongeveer 10 jaar geleden terugverhuisd naar Indonesië. We hielden contact via Facebook, ook al zat ik daar bijna nooit meer op. Na zijn dood stond er een foto in een Indonesische krant waarin hij in een lijkzak uit zijn huis wordt gedragen. Iemand had die foto op Facebook gezet en hem getagged bij een foto. Toen ik weer eens op Facebook keek, kwam die foto voorbij. Zo kwamen we erachter dat hij was overleden. Dat was natuurlijk een traumatische ervaring.
Op basis van die foto ben ik in kaart gaan brengen welke verhalen binnen mijn familie van generatie op generatie worden doorgegeven. Dat doe ik door foto’s uit familiearchieven te bewerken met behulp van AI.
Hoe kwam je op het idee om de kleuren van precies deze foto te gebruiken als uitgangspunt?
Ik heb lang nagedacht over de vraag of, en zo ja, hoe ik die foto kon gebruiken in mijn werk. Uiteindelijk besloot ik dat te doen, omdat ik door met die foto te werken het trauma kan proberen te helen. Dat had ook gewerkt bij mijn vorige projecten.
Het idee om niet met het beeld zelf maar met de kleuren aan de slag te gaan, voelde logisch voor mij, omdat kleuren een groot onderdeel van mijn werk zijn. Kleuren kunnen emoties en stemmingen namelijk goed overbrengen. Het is een breder onderdeel van mijn praktijk en dat vind ik belangrijk.
Online vond ik een tool die de kleuren uit een beeld haalt. De foto bleek 12 verschillende kleuren te bevatten. Die kleuren heb ik gebruikt voor de werken op keramieken tegels en ook de olieverf die ik voor de werken op hout gebruik.

Op de foto’s zien fragmenten van alledaagse huiselijke taferelen en persoonlijk voorwerpen, als een paar pumps, een knipje voor in het haar, kaarsjes op een verjaardagstaart, iemand die naar een auto loopt. Allemaal in sepiatonen. Je drukt ze met een UV-printer af op keramiek en hout. Wat wil je met het gebruik van deze materialen bewerkstelligen?
Ik wilde materiaal hebben dat eigenschappen van herinneringen nabootst. Het zijn allebei dragers met een persoonlijkheid. Ze zijn niet helemaal perfect, net als een herinnering. Herinneringen vormen de basis van mijn werk en daarom ben ik op zoek naar nieuwe manieren om ze te interpreteren.
Daarover gesproken: de familiefoto’s vormen de basis maar je hebt ze bewerkt met AI. Waarom besloot je dat te doen?
Wat ik zo interessant vind aan die tool, is dat ik daarmee mijn eigen versie van een herinnering kan creëren door voort te borduren op wat al bestaat.
Mijn versie is mooier dan het origineel. Je maakt het beter dan het was, veel romantischer, iets waar je dan met weemoed op terug kan kijken. Daarom zijn die alledaagse situaties zo interessant: in je dagelijks leven sta je er nooit er niet bij stil, je gaat eraan voorbij, maar als je die beelden dan gebruikt, verhef je het ineens tot iets bijzonders.
Van foto’s gemaakt in huiselijke kring is het een kleine stap naar de luxaflex, de deurmat en de borstelset die ook te zien zijn. Waarom besloot je dat te doen?
De objecten refereren aan momenten die zich binnenshuis afspelen. Door met deze objecten te experimenteren en ze in een universele context te plaatsen probeer ik intieme herinneringen opnieuw tot leven te wekken en tegelijkertijd te anonimiseren.
