18 november 2025, Wouter van den Eijkel
Het atelier van... Samah Shihadi
De Palestijnse kunstenaar Samah Shihadi staat bekend om haar fotorealistische tekeningen van het gezinsleven, dagelijkse rituelen en het landschap. In de zwartwittekeningen over het gezinsleven staan haar moeder en haar zus centraal. We zien ze koken en eten serveren. Niks bijzonders zou je denken, maar Shihadi beschouwt zulke momenten als een knooppunt waarin verzorging, traditie en verbinding samenkomen. “Door deze gebruiken en ervaringen te documenteren, hoop ik niet alleen herinneringen vast te leggen, maar ook door te dringen tot de essentie van een cultuur die is gevormd door het verleden, ontheemding en veerkracht.”
Shihadi (Israël, 1987) woont en werkt in het noorden van Israël, maar deze week begon ze aan een residency in Berlijn, een plek waar ze al eerder werkte. Daar wil ze verder werken aan een aantal lopende projecten. Het werk dat ze tijdens haar periode in Berlijn maakt, is vanaf 8 maart 2026 te zien bij Galerie Livingstone in Den Haag. Momenteel is werk van Shihadi te zien in het Fenix Museum in Rotterdam.
Waar is je studio en hoe ziet die eruit?
Ik woon in het dorp Fassuta, gelegen in de Boven-Galilea in het noorden van Israël. Mijn studio is vrij klein, maar het voelt echt als mijn eigen wereld. Het is licht en rustig, met natuurlijk licht dat door het raam naar binnen valt — daar werk ik het liefst. De muren zijn bedekt met mijn kunstwerken en stukken die me inspireren, en er staan boeken, persoonlijke voorwerpen en kleine details die de ruimte warm en levendig maken. Hoewel het geen grote ruimte is, heeft het alles wat ik nodig heb. Het is de plek waar ik kan denken, creëren en me volledig thuis voel.
Samah Shihadi, Mansaf, 2018
Je staat bekend om je zeer gedetailleerde, fotorealistische tekeningen van het gezinsleven en het landschappen. Ik kan me voorstellen dat zulke tekeningen veel tijd kosten. Wat is voor jou essentieel aan een goede studio?
Omdat mijn tekeningen veel tijd en aandacht vragen, is het voor mij het belangrijkst dat mijn werkruimte kalm en gefocust aanvoelt. Ik werk graag in stilte, met natuurlijk licht en een opgeruimde tafel, zodat ik helemaal in de details kan opgaan. Ik houd ook persoonlijke objecten en kleine inspirerende dingen in de buurt — ze helpen me om me verbonden en geaard te voelen. Mijn studio hoeft niet groot te zijn; het belangrijkste is dat er een goede energie hangt en dat ik er lange tijd kan doorbrengen zonder me gehaast te voelen.
Hoe ziet een typische werkdag van jou eruit?
Mijn dag begint meestal rond zeven uur met een kop koffie, een rustig moment om wakker te worden en mijn gedachten te ordenen. Daarna ga ik een paar uur naar de sportschool — bewegen helpt me om de dag energiek en helder te beginnen. Na een licht ontbijt ga ik naar mijn studio, waar ik het grootste deel van de dag werk en ideeën verken. Halverwege de middag neem ik een korte pauze, waarna ik doorga tot in de avond. Na het avondeten keer ik soms terug naar de studio als de inspiratie toeslaat. Dit ritme van beweging, focus en pauze houdt me productief, terwijl het ruimte laat voor creativiteit en reflectie.
Samah Shihadi, Cooking Series 2
Deze week begin je aan een residency in Berlijn. Wat verwacht je van je verblijf in de Duitse hoofdstad, en wat wil je daar doen?
Terugkeren naar Berlijn en deze residency voelt als thuiskomen in een ruimte die al resoneert met mijn werk, maar met nieuwe inspiratie. Ik wil me richten op het ontwikkelen van lopende projecten, experimenteren met nieuwe technieken en de unieke sfeer van de stad laten doorklinken in mijn creatieve proces. Het is een kans om me volledig onder te dompelen in mijn werk en tegelijk de dynamische energie van Berlijn op te nemen.
Je bent een Palestijnse kunstenaar en je werk gaat over gezinsleven, ontheemding en het verlangen naar thuis. Je legt rituelen vast zoals koken en eten, maar ook de landschappen uit je jeugd. Zie je je tekeningen als een manier om de Palestijnse cultuur te behouden?
Ik denk er eigenlijk niet over na. Fotograferen voelt heel natuurlijk. Ik heb altijd mijn camera mee want je weet maar nooit. Met mobiel fotograferen vind ik helemaal niets dus ik heb altijd spijt dat ik niet even de Leica uit de tas heb getrokken. Soms fotografeer ik structuren in de natuur of een stuk onkruid als voorbereiding op tekeningen, maar vaak is de foto zelf het eindbeeld. Wat uit de camera komt is raak of mis.
Ja. Door mijn werk onderzoek ik het gezinsleven, dagelijkse rituelen en de landschappen van mijn jeugd — momenten en plaatsen die diepe persoonlijke en collectieve betekenis dragen. Door deze ervaringen vast te leggen, hoop ik niet alleen herinneringen te bewaren, maar ook de essentie te vatten van een cultuur die gevormd is door geschiedenis, ontheemding en veerkracht. Mijn kunst wordt zo een ruimte waar intieme en culturele verhalen samenkomen, waardoor ik me met mijn wortels kan verbinden en ze kan delen met anderen — om ze levend te houden in visuele herinnering.
Sommige tekeningen over het gezinsleven tonen je moeder en zus terwijl ze koken en eten serveren. Waarom koos je ervoor om je op hen te richten?
Mijn moeder en zus zijn centrale figuren in mijn leven, en door me op hen te richten kan ik gezinsdynamiek en intieme dagelijkse rituelen verkennen. Koken en eten serveren zijn handelingen van zorg, traditie en verbondenheid. Door deze momenten vast te leggen, kan ik de warmte, het ritme en de emotionele diepte van het gezinsleven vangen. Deze scènes weerspiegelen ook een bredere culturele herinnering en tonen hoe alledaagse gebaren betekenis dragen en een gevoel van thuis en identiteit bewaren.
Samah Shihadi, Dair Al - Qassi, 2023, Livingstone Gallery
Naast de landschappen en familieportretten maak je ook meer mysterieuze, metafysische werken. Ze lijken te verwijzen naar tarotkaarten, Vrouwe Justitia, het Koptische kruis en het alziende oog. Kun je daar iets over vertellen? Hoe verhoudt dit werk zich tot je andere werk?
Ik voel me altijd aangetrokken tot de spirituele wereld — die zit vol verwondering, mysterie en vragen waar ik steeds op terugkom in mijn werk. De symbolische en metafysische tekeningen komen voort uit mijn nieuwsgierigheid en verlangen om te begrijpen wat er voorbij de zichtbare wereld ligt: onze verbinding met het goede, het universum en iets dat groter is dan wijzelf. Elementen zoals de tarot, het Koptische kruis of het alziende oog onderzoeken betekenis, rechtvaardigheid en onzichtbare krachten die ons leven vormgeven. Zelfs wanneer ik familie of landschappen teken, zoek ik naar de onzichtbare draad die alles verbindt — herinnering, geloof en de menselijke behoefte om ergens bij te horen en te geloven.
Stel dat ik je carte blanche geef en tijd en geld geen rol spelen — aan welk project zou je dan meteen beginnen?
Als tijd en middelen geen beperking vormden, zou ik mijn huidige onderzoek met collages, aquarellen en pentekeningen uitbreiden tot een monumentale serie die draait om spiritualiteit, vrouwelijk ervaren en emotionele verhalen. Ik stel me grootschalige werken voor die de toeschouwer omhullen, vol lagen van symbolen, kleur en textuur, die de complexiteit van innerlijke werelden uitdrukken. Het project zou vragen verkennen over geloof, intuïtie en transformatie — hoe we zowel kracht als kwetsbaarheid in ons dragen. Het zou een voortzetting zijn van mijn huidige pad, maar op een veel grotere, meeslepende schaal, waarbij intieme emoties worden vertaald naar krachtige visuele ervaringen.
Waar werk je op dit moment aan?
Op dit moment onderzoek ik een nieuwe richting in mijn werk met collage, aquarel en pentekeningen. Het is de eerste keer dat ik met deze combinatie van ideeën, technieken en materialen werk. Voorheen werkte ik voornamelijk met potlood en houtskool. Deze verschuiving stelt me in staat om te experimenteren met textuur, kleur en gelaagdheid op manieren die ik nog niet eerder heb verkend, en opent nieuwe mogelijkheden om zowel intieme, persoonlijke momenten als symbolische, metafysische ideeën uit te beelden. Het is een spannend proces van ontdekking, waarin ik de grenzen van mijn praktijk verleg en zie waar deze nieuwe materialen en technieken me kunnen brengen.
Samah Shihadi, Al Bassa, 2023, Livingstone Gallery
