16 june 2023, Flor Linckens
Vijf kunstenaars, een medium: de directheid van werk op papier
In Schönfeld Gallery in Brussel is tot en met 24 juni een tentoonstelling te zien waarin een specifiek medium centraal staat: werk op papier. Vijf vrouwelijke kunstenaars tonen daarin werk: Marta Barrenechea, Tina Berning, Terry Ekasala, Rikako Kawauchi en Jenny Watson.
Werken op papier hebben altijd een bijzondere plaats ingenomen in de wereld van de beeldende kunst. Er is iets uitzonderlijk persoonlijks en direct in de relatie tussen de kunstenaar en het papier. Elke lijn en elke vorm die door de kunstenaar wordt gemaakt wordt direct op het papier overgebracht, waardoor er een bijna tastbare verbinding ontstaat tussen de intentie van de kunstenaar en de uiting ervan. Het medium wordt ook getekend door veelzijdigheid: van ogenschijnlijk eenvoudige schetsen en gecompliceerde tekeningen tot aquarellen, gouaches of collages. Het resultaat kan zowel subtiel als ingetogen zijn, levendig of uitgesproken. Elke techniek en elke stijl heeft daarbij zijn eigen unieke kwaliteiten. Bovendien draagt de kwetsbaarheid van papier bij aan de uitzonderlijke aantrekkingskracht ervan — het is een medium dat met enige zorg en respect dient te worden behandeld. Het is juist deze mix van persoonlijke verbinding, veelzijdigheid en fragiliteit die werken op papier zo bijzonder maken.
Rikako Kawauchi, When I’m watching TV, 2022, Schönfeld Gallery
De Japanse kunstenaar Rikako Kawauchi toont in de tentoonstelling in Schönfeld Gallery een reeks potloodtekeningen die ze deels inkleurde met waterverf. Deze werken stralen een zekere spanning uit; de kijker ziet afgesneden hoofden die opvallen door hun paarse, rode en oranje kleur en bedrukte gezichten. De kunstenaar is geïnteresseerd in de ongemakkelijke en soms vreemde relatie die we met ons lichaam hebben, bijvoorbeeld in de context van eten. Voor haar werken op papier gaat ze vrij intuïtief te werk. Kawauchi: “Ik benader het tekenen reflexmatig, zodat mijn bewustzijn mijn hand niet weet in te halen.”
De autobiografische aquarellen van de Australische kunstenaar Jenny Watsons laten denken aan de dagboekfragmenten uit onze jeugd, maar als je de werken van iets dichterbij bekijkt dan blijken de teksten over onder andere middeleeuwse ridders, boeren en kunst te gaan. Toch gaan de werken inhoudelijk met name over hedendaagse onderwerpen, bijvoorbeeld hoe het is om een vrouw te zijn in onze huidige tijd en de rolpatronen en verwachtingen die daaraan verbonden zijn.
Martha Barrenchea, een Spaanse kunstenaar, voegt een spannend element toe aan haar werk op papier: ze borduurt bepaalde elementen. Haar werkwijze is snel en gevoelsmatig en ze laat zich inspireren door wat ze hoort en ziet. Barrenchea: “Vanaf het moment dat we geboren worden, zien, horen, voelen en denken we continu dingen. Deze zaken oefenen allemaal invloed op ons uit. Het is echt niet alleen kunst die ons inspireert. Het is alles samen.”
Jenny Watson, Towel, 1995, Schönfeld Gallery
Tina Berning woont en werkt in Berlijn en maakt voor haar werk op papier regelmatig gebruik van gevonden papier. Concreet betekent dat er in haar werken soms kasbladen te herkennen zijn of dat er voorzichtig een alinea door het papier schemert. Het menselijk lichaam speelt een centrale rol in haar werk en ze is daarbij in het bijzonder gefascineerd door emotie en expressie, maar ook door maatschappelijke mores en schoonheidsidealen en de tegenstelling tussen voyeurisme en exhibitionisme.
Wie kijkt naar het werk van Terry Ekasala zal zich niet verbazen over het feit dat ze geïnteresseerd is in oude beschavingen. Maar de kunstenaar uit de Verenigde Staten laat zich inspireren door een veelheid aan onderwerpen en vaak constateert ze pas achteraf waar de concrete inspiratie vandaan kwam. Ook in het werk van Ekasala speelt de intuïtie een sturende rol, dat ze uitvoert in snelle streken.
