In Annet Gelink Gallery in Amsterdam is tot en met 16 april een solotentoonstelling te zien van de Amerikaanse kunstenaar Steffani Jemison.
De multidisciplinaire praktijk van de kunstenaar omvat met name fotografie, performance, sculptuur en time-based media — technologie-afhankelijke kunst met een bepaalde duur, zoals film, dia’s of audio. Er gaat veel onderzoek vooraf aan haar kunstwerken, onder meer naar bewegingspraktijken, literatuur, de geschiedenis van de cinema, Zwarte geschiedenis en de verrijking van de Amerikaanse cultuur dankzij Afro-Amerikaanse bijdragen. Maar ze kijkt bijvoorbeeld ook naar etnomusicologie: de studie van muziek vanuit de culturele, antropologische en sociale contexten van de achterliggende makers.
Beweging staat centraal in het werk van Jemison. Hoe bewegen we en welke invloed oefenen we daarmee uit op elkaar? Daarnaast doet de kunstenaar onderzoek naar de manieren waarop kennis wordt geconstrueerd, geïnterpreteerd, gelegitimeerd en doorgegeven.
Ook taal is een terugkerend thema en dan met name volkstaal, gebaren, verteltradities en versleutelde/gecodeerde taal — waarin ze de spanning opzoekt tussen de mate waarin een tekst daadwerkelijk gelezen kan worden, het deel dat intuïtief kan worden begrepen en het deel dat geheim blijft. De kunstenaar onderzoekt daarbij onder meer de Zwarte geschiedenis van versleutelde communicatie, vaak geboren uit noodzaak. Zo deed Jemison eerder onderzoek naar de handgeschreven briefjes die werden gevonden in de zakken van Ricky McCormick, een Zwarte man die in 1999 werd vermoord in een veld in Missouri in Amerika. Hij had in die briefjes gebruik gemaakt van gecodeerde teksten die misschien meer duidelijkheid kunnen bieden over zijn onopgeloste moord. In een poging om dieper tot de betekenis te komen isoleerde en fragmenteerde Jemison de tekens in verschillende lagen, die ze abstract en vergroot uitvoerde op glas en analyseerde met behulp van AI-algoritmen. Een aantal werken uit deze serie zijn te zien in The Bakery, het lagergelegen deel in Annet Gelink Gallery.
Een combinatie van deze thema’s — taal, beweging en kennis — komt terug in de onderzoeksvelden van de kunstenaar, zo deed ze onder meer onderzoek naar straatacrobatiek, vaudeville, de manieren waarop Zwarte kennistradities worden doorgegeven middels volkstaal, en mime gospel: een combinatie van mime en Zwarte gospel die zowel kan worden herleid naar beroemde mimekunstenaars als Marcel Marceau als naar West-Afrikaanse danstradities.
Centraal in de tentoonstelling in Annet Gelink Gallery staat Jemisons nieuwe videowerk ‘Toss’ (2021), dat ze maakte tijdens de pandemie. Hierin zien we hoe de turnster Alexis Page verschillende bekende gymnastische handelingen uitvoert, maar dan met ongebruikelijke en alledaagse rekwisieten als een hamer, een statief, fruit, een tak en een pruikenstandaard in de vorm van een hoofd. Het personage maakt direct oogcontact met de kijker en ze gooit, vangt en draait de camera. Het beeld wordt vergezeld door taal die enerzijds dieper ingaat op de kwaliteiten die nodig zijn voor het uitvoeren van de choreografie, en anderzijds die beweging probeert te duiden en te vertalen. Zo stelt Alexis vragen over haar lichaam: dient dat als een object of ornament, of als een hulpmiddel voor een groter doel? De relatie tussen lichaam en object speelt daarin een belangrijke rol.
Jemison behaalde een bachelor in vergelijkende literatuurwetenschap aan Columbia University (magna cum laude), gevolgd door een master aan de School of the Art Institute of Chicago. Ze doceerde onder meer aan Parsons The New School for Design en het Art Institute of Chicago. In 2013 ontving ze de prestigieuze Tiffany Foundation Biënnale-prijs en het jaar daarop een Art Matters-prijs. In 2017 kreeg ze de Radcliffe Fellowship-prijs van Harvard University.
Het werk van Jemison was eerder onder meer te zien in het MoMA, het Brooklyn Museum, het New Museum en het Stedelijk in Amsterdam en haar werk is onder andere opgenomen in de collecties van het Brooklyn Museum, het Whitney Museum, het MoMA en het Studio Museum in Harlem. Op dit moment is het werk van Jemison ook te zien in JOAN in Los Angeles en MoMA PS1 in New York.