03 september 2021, Manuela Klerkx
Carole Vanderlinden: Schilderen als 'Acte de Résistance'
Via een vimeo filmpje van Hans Theys uit de serie Art & Flatnixing krijg ik een inkijkje in het atelier van Vanderlinden: voornamelijk kunstboeken en schetsboeken, talloze gedecoreerde koektrommels, kistjes en doosjes uit alle hoeken van de wereld, en veel, heel veel verf en verfkwasten. Om een indruk te krijgen van haar werk kun je het beste denken aan de kunst van de Egyptenaren, de Grieken en Romeinen; de Afrikaanse kunst en modernistische kunstbewegingen waaronder Dadaïsme en Kubisme, gecombineerd met folkloristische, oost-Europese motieven die in het alledaagse bestaan betekenissen hebben die via tapijten, rituelen, poëzie en verhalen worden doorgegeven. Hussel al die stijlen en betekenissen door elkaar, en je krijgt een schilderij van Vanderlinden. Haar schilderkunst past in geen enkel hokje en dat is precies de bedoeling. Zodra je denkt een stijl of een element te herkennen vervliegt de oorspronkelijke betekenis omdat er iets niet klopt. De losse elementen - knippen en plakken is een wezenlijk onderdeel van haar werk - verliezen hun oorspronkelijke betekenis in de compositie van het schilderij waar je aandacht wordt getrokken naar de schilderkundige kenmerken als materiaal, kleur en ruimte in plaats van naar een narratief of anderszins bekend betekenis gevend element. Carole Vanderlinden (1973, woont en werkt in Brussel) studeerde aan het KASK en volgende lessen op de Sint-Lucas te Gent. Vrijheid, of liever gezegd, de paradoxale onmogelijkheid van het zoeken ernaar is wat haar drijft.
Een aantal vragen aan Carole Vanderlinden ter gelegenheid van de tentoonstelling bij PLUS-ONE Gallery die op 4 september 2021 opent.
Carole Vanderlinden, cerbère, 2021, Plus-One Gallery.
MK Hoe is kunst in jouw leven gekomen?
CV Kunst is eigenlijk vanzelf in mijn leven gekomen. Het was geen keuze. Ik had gewoon plezier in het maken, in het tekenen en schilderen, en hield van kindsbeen af van de eenzaamheid en de stilte die daarbij horen. Voor mij is kunst een vorm van ‘stil denken’ dat mij helpt mijn positie te bepalen ten aanzien van de alledaagse werkelijkheid. Gilles Deleuze spreekt over kunst als een ‘acte de résistance’ (daad van verzet) ten opzichte van het leven. Zo zie ik dat ook: kunst is mijn manier om mij te kunnen handhaven in het leven. Ontmoetingen met nieuwe mensen is daar een onderdeel van.
MK In een video zegt Annelies Nagels, curator van de tentoonstelling Uppercut in De Warande in Turnhout (B), dat jij een schilderij ziet als een ‘zelfstandig wezen’. Kun je dat toelichten?
CV Daarmee bedoel ik dat ik streef naar een een schilderij dat geheel vrij is. Autonoom. Niks of niemand is vrij. We hebben allemaal te maken met tegenspraak en tegenstellingen, met een soort van ‘botsingen’ in ons hoofd. Schilderen is voor mij een manier om al die tegenstellingen en botsingen die zich in mijn hoofd afspelen te aanvaarden. Het is een reactie op de wereld, op de onvrijheid. Op het doek ben ik vrij om bewust of onbewust keuzes te maken.
MK In jouw schilderkunst hanteer je verschillende stijlen. Figuratieve en abstracte schilderijen wisselen elkaar af. Waar komt die diversiteit vandaan? En waar moet een goed schilderij volgens jou aan voldoen?
CV Ik ben absoluut niet met een bepaalde stijl of stroming bezig. Die categorisering is een uitvinding van de criticus of van de kunsthistoricus. Dat heeft iets overzichtelijks en mensen zoeken zekerheid. Ook de kunstmarkt kan daar zijn voordeel mee doen. Voor een kunstenaar echter is dit hokjes denken alleen maar een obstakel in zijn of haar zoektocht naar creativiteit en vrijheid. Een goed schilderij laat zich niet in een hokje duwen. Het is ‘hors catégorie’, en daarom houdt het stand.
MK Hoe ontstaat een idee voor een schilderij in jouw hoofd en hoe ga je te werk als dat idee eenmaal gerijpt is?
CV In mijn geheugen zitten allerlei details van kleine, onschuldige dingen opgeslagen. Sommige zitten er al lange tijd, andere nog maar kort. Deze details komen van afbeeldingen en allerlei soorten voorwerpen, soms zelfs wegwerpartikelen zoals rebussen. Ik ben altijd op zoek naar nieuwe dingen. Daarom ben ik op mijn ‘qui vive’ (op mijn hoede); want op elk moment en ongeacht waar kan me iets opvallen dat ik kan integreren in mijn schetsboeken, mijn tekeningen of wellicht in een schilderij.
MK Welke kunstenaars/schilders zijn van invloed op jouw werk en waarom?
CV Het heeft geen zin om namen te noemen want elk schilderij, of het nu goed of slecht is, kan van invloed zijn. Momenteel besteden we veel aandacht aan het werk van vrouwelijke kunstenaars. Niet dat hun werk mij speciaal beïnvloedt maar ik kan me wel herkennen in hun energie, in hun ‘spirit’. Ik denk ook dat ik me kan identificeren met de omstandigheden waarin ze zich hebben ontwikkeld. Rose Wylie en Anna Bella Geiger zijn bijvoorbeeld twee kunstenaars die bekend zijn geworden vanwege hun unieke en ontroerende werk en die zowel door hun vastberadenheid als door hun nederigheid moed geven en respect afdwingen.
MK Kun je wat vertellen over de tentoonstelling die bij PLUS ONE Gallery opent?
CV Ik toon er een reeks van twaalf tot vijftien nieuwe werken. Mijn job is gedaan op het moment dat de werken in de galerie zijn. Vandaar hoop ik dat ze de wereld in gaan.
Carole Vanderlinden, Les regalia, 2021, Plus-One Gallery.
