10 january 2023, Flor Linckens
Het magische en krachtige landschap in het werk van Léonard Pongo
Kristof De Clercq Gallery in Gent presenteert tot en met 22 januari een solotentoonstelling van de Belgische fotograaf Léonard Pongo.
Zijn werk was in de afgelopen paar jaar onder meer te zien in een solotentoonstelling in Bozar in Brussel, in Mu.Zee in Oostende en in The Photographers’ Gallery in Londen in de tentoonstelling ‘Presence: Five Contemporary African Photographers’. Pongo werd uitgenodigd om onderdeel te worden van het Futures fotografieplatform, sleepte een GOST First Photo Book Award (2020) en een Getty Reportage Grant (2018) in de wacht en werd genomineerd voor de Leica Oskar Barnack Award 2022. In 2016 nam Photo District News (PDN) hem op in de lijst met ’30 New and Emerging Photographers to Watch in 2016’. Het werk van de fotograaf verscheen onder meer in The Guardian, The Washington Post, The Wall Street Journal en National Geographic en afgelopen juli verscheen zijn werk in The New Yorker. In 2022 werd Pongo uitgenodigd voor een residentie aan Black Rock Sénégal, opgericht door niemand minder dan Kehinde Wiley. Hij maakt daarnaast deel uit van The Photographic Collective.
In zijn meerjarige project ‘Primordial Earth’ neemt Pongo ons mee naar de Democratische Republiek Congo, de voormalige Belgische kolonie waar de roots van de fotograaf liggen. Daar maakt hij ons deelgenoot van de diversiteit, het mysterie, de schoonheid en de magie van het landschap. Je vindt er onder meer het op een na grootste (aaneengesloten) regenwoud ter wereld. Pongo beschouwt het landschap als een levende entiteit, een krachtig hoofdpersonage met een eigen wil, en presenteert het in de vorm van een allegorie over thema’s als de ‘schepping’ en de ‘apocalyps’. De soms surrealistische beelden in zijn eigen, unieke beeldtaal worden tegelijkertijd geïnspireerd door de verhalen, symboliek en spiritualiteit van Congolese tradities en Kasaïaanse culturen.
De reeks loopt parallel aan zijn eerdere serie ‘The Uncanny’ — eveneens vastgelegd in de Democratische Republiek Congo — die hem verschillende internationale prijzen (en erkenning) opleverde. Toen Pongo probeerde om het gebied beter te begrijpen en tegelijkertijd een persoonlijke verbinding te zoeken met zijn erfgoed werd hij geconfronteerd met bepaalde stereotypen en vooroordelen waar hij als Europeaan met een Europese opleiding mee in aanraking was gekomen. Een westerse lens waarin met name crisis, armoede en rampspoed centraal staan. In ‘Primordial Earth’ vertelt hij een verhaal over de planeet en de mensheid waarin niet het Westen, maar de Democratische Republiek Congo centraal staat en waarin de mens ondergeschikt is aan het landschap en andere vormen van fauna — de mens bevolkt immers slechts 10% van het aardoppervlak.
Pongo studeerde Sociale en Politieke Wetenschappen aan Universiteit Maastricht en werd daarna opgeleid tot documentair fotograaf. Gaandeweg transformeerde zijn praktijk en kregen zijn foto’s een meer abstract karakter met snapshotelementen. Zijn werk werd onder meer verzameld door het FOMU, Mu.ZEE, het Chazen Museum of Art en de Sindika Dokolo collectie. Pongo verdeelt zijn tijd tussen zijn langlopende projecten in de Democratische Republiek Congo en Brussel.
