30 june 2026, Flor Linckens
Twee blikken op de mens: Cathalijn Wouters en Terry O'Neill in SmithDavidson Gallery
In SmithDavidson Gallery in Amsterdam is tot en met 29 augustus de tentoonstelling ‘The Human Gaze’ te zien, waarin de olieverfschilderijen en inkttekeningen van Cathalijn Wouters in dialoog gaan met de iconische fotografie van Terry O'Neill. Twee totaal verschillende manieren van kijken, maar dat levert een spannende expositie op. Het werk van deze kunstenaars laat op verschillende manieren zien dat een portret veel meer kan oproepen dan alleen een gelijkenis. Beide makers zoeken in hun werk naar de echte emotie die schuilgaat achter de façade van een zorgvuldig geconstrueerd persona. Wouters schildert verstilde figuren, fragmenten en interieurs uit haar directe omgeving, terwijl O'Neill decennialang de grootste sterren uit de muziek-, film-, sport- en modewereld voor zijn camera kreeg.
Als je door de tentoonstelling loopt dan beweeg je je voortdurend tussen twee uitersten. Je blik glijdt langs O'Neills beroemde portretten van iconen als Diana Ross, Tina Turner, Robert Redford, Kate Moss, Roger Moore en Johan Cruijff. Parallel daaraan ontvouwt zich de veel stillere beeldwereld van Cathalijn Wouters, gekenmerkt door zachte lijnen en kleuren en een uitgesproken female gaze. Beide kunstenaars proberen een zekere menselijke aanwezigheid te vangen, maar in andere hoedanigheden en in verschillende media. Kwetsbaar of juist krachtig, expliciet of impliciet, charismatisch of poëtisch. Waar een van hen de tijd even lijkt te vertragen weet de ander juist een beslissend moment te bevriezen.
De Britse fotograaf Terry O'Neill (1938-2019) wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke portretfotografen van de twintigste eeuw. In zestig jaar fotografeerde hij onder anderen The Beatles, The Rolling Stones, Frank Sinatra, David Bowie, Audrey Hepburn, Nelson Mandela, Winston Churchill en tientallen andere culturele en politieke boegbeelden. Toch presenteert O’Neill zijn glamoureuze protagonisten niet als onaantastbare sterren, maar als mensen van vlees en bloed, intiem en persoonlijk. Het zijn ontspannen beelden van ogenschijnlijk spontane en onbewaakte momenten, vaak buiten de studio en zonder nadrukkelijke regie, waarin hun persoonlijkheid even doorschijnt.
Zijn werk verscheen onder meer in Time, Vanity Fair, Newsweek en Paris Match, sierde filmposters en albumhoezen, en werd onder andere opgenomen in de collecties van de National Portrait Gallery en het V&A in Londen, het Smithsonian in de Verenigde Staten en de privécollectie van Elton John. In 2004 ontving O’Neill een Honorary Fellowship van de Royal Photographic Society en in 2019 werd hij onderscheiden als Commandeur in de Orde van het Britse Rijk (Commander of the Order of the British Empire). Hij overleed in november van dat jaar in Londen op 81-jarige leeftijd.
Cathalijn Wouters werd in 1955 geboren in Tilburg en studeerde aan Academie St. Joost in Breda. De Nederlandse kunstenaar maakt gevoelige schilderijen en tekeningen waarin de menselijke figuur, herinnering en verbeelding even één worden. Haar intuïtieve beeldtaal en proces worden gevoed door de wereld om haar heen: de films en literatuur die ze tot zich neemt, maar ook haar herinneringen en observaties, haar atelier en elementen uit de kunstgeschiedenis. Zo laat ze zich onder meer inspireren door het werk van Henri Matisse, Louise Bourgeois en Philip Guston, maar ook door choreograaf Hans van Manen. Tijdens repetities van Het Nationale Ballet mocht Wouters zijn dansers van dichtbij tekenen en bestuderen, terwijl Van Manen hen instrueerde. Wouters verkiest in haar tekeningen en schilderijen vaak zachte kleuren en lijnen, met af en toe een hardere streek of een opvallend kleurdetail. Daarbij focust ze op een zekere menselijke verbondenheid en introspectie, en de gelaagdheid die herinneringen en emoties met zich mee kunnen dragen. Op die manier vormt niet de fysieke werkelijkheid, maar de gevoelswaarde ervan het uitgangspunt van haar praktijk.
