04 january 2026, Flor Linckens
Hamza Halloubi in Museum De Pont: kunst, kapitaal en een verdwenen lichaam
In Museum De Pont in Tilburg is tot en met 1 maart 2026 nieuw werk te zien van Hamza Halloubi (tegenboschvanvreden), in de tentoonstelling met de mysterieuze titel ‘Its throat is parched with thirst, but it would not accept a single drop of water from alien hands’. Het is niet de eerste keer dat de kunstenaar in Tilburg te zien is: Museum De Pont presenteerde in 2015 al zijn eerste museale solotentoonstelling en nam sindsdien meerdere werken van hem op in de collectie. In deze nieuwe presentatie komen film, taal en sculpturaal werk samen in een gelaagde en poëtische installatie waarin het persoonlijke en het politieke soms overlappen.
Halloubi heeft een multidisciplinaire praktijk, waarin vooral video, installatie en schilderkunst een belangrijke rol spelen. Hij combineert daarin regelmatig het politieke en het collectieve met het persoonlijke. Hij stelt vragen over de geschiedenis en haar blinde vlekken, maar ook over kijken zelf: wie ziet wie, en onder welke omstandigheden? Zijn films, vaak vormgegeven als brieven of monologen, richten zich rechtstreeks tot de kijker of tot een afwezige ander en zweven ergens tussen fictie en documentaire.
Binnen die hybride vorm verkent Halloubi bredere geschiedenissen, identiteit, machtsstructuren, uitsluiting en migratie. Maar ook de doorwerking (en het minder centraal plaatsen van) een westers en eurocentrisch wereldbeeld, ook in de kunstwereld, en de werking van collectief geheugen en postkoloniaal denken. Kunst en het kunstenaarschap vormen ook terugkerende thema’s. Zo verzet de kunstenaar zich tegen de essentialisering van identiteit, hardnekkige culturele hiërarchieën en de manieren waarop kunstenaars al te vaak in makkelijk te duiden hokjes geplaatst worden. Halloubi vermijdt daarbij het spectaculaire en kiest juist voor ingrepen die klein en precies zijn. Zijn beelden suggereren eerder dan dat ze iets expliciet maken, en laten ruimte voor twijfel, frictie en vertraging.
In Museum De Pont centreert Halloubi twee recente projecten. In het hart van de tentoonstelling staat een poëtische en aangrijpende 3D-animatiefilm die vertrekt vanuit de onopgeloste verdwijning van Mehdi Ben Barka, een invloedrijke Marokkaanse oppositieleider, een uitgesproken tegenstander van de monarchie en een voorstander van een democratisch en antikoloniaal Marokko. Daarnaast speelde hij een sleutelrol in het opzetten van de Tricontinentale Conferentie, waar solidariteit tussen bevrijdingsbewegingen uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika centraal stond. Halloubi laat zijn geest dwalen door het lege gebouw van het particuliere museum Fondation Louis Vuitton van multimiljardair Bernard Arnault, de locatie waar het lichaam van Ben Barka volgens sommige bronnen zou zijn begraven, lang voordat het museum werd gebouwd. De lege museumruimte vormt een spookachtige achtergrond voor reflecties over macht, geheugen, betekenisgeving en de rol van kunst in een neoliberaal en postkapitalistisch systeem waarin economische belangen de boventoon voeren.
Daarnaast wordt Halloubi’s eerste speelfilm ‘Vizor’ (2024) drie keer per dag vertoond in een speciaal ingerichte ruimte in het museum. De film volgt aanvankelijk een conventionele vertelvorm. We zien een man die ontdekt dat hij per ongeluk met zijn zus is getrouwd en verward op de vlucht slaat. Maar het drama ontvouwt zich niet in lineaire vorm, maar gefragmenteerd, in open, associatieve sequenties die telkens eindigen in een impasse. De film gaat in bredere zin ook over de onoplosbare dilemma’s die ons leven tekenen. Ook thema’s als corruptie, kunst, gentrificatie en spanningen binnen de Marokkaanse samenleving komen naar voren. Halloubi speelt bewust met cinematografische conventies en het idee dat cinema (net als de ‘realiteit’) altijd een construct is, bijvoorbeeld door gebruik te maken van spiegelingen in een helm, van kleurverschuivingen en door zelf in het beeld te verschijnen. Zo onderzoekt Halloubi niet alleen het verhaal, maar ook het medium film zelf en de manier waarop het verhalen vertelt.
Hamza Halloubi werd in 1982 geboren in Tanger in Marokko. Hij behaalde een masterdiploma in Beeldende Kunst aan ENSAV La Cambre in Brussel en nam deel aan het residentieprogramma van het HISK in Gent, gevolgd door een residentie aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Hij verdeelt zijn tijd tegenwoordig tussen Brussel, Tanger en Amsterdam. Het werk van Halloubi werd onder meer opgenomen in de collecties van Museum De Pont, S.M.A.K. in Gent en M - Museum Leuven, en was eerder te zien bij EYE Filmmuseum, ARGOS, A Tale of A Tub, Museo Hermann Nitsch, Centre Georges Pompidou, Haus der Kulturen der Welt, Kunsthal Extra City, (het huidige) Kunstinstituut Melly, KIOSK, Schirn Kunsthalle en het Palais des Beaux-Arts in Brussel.
